Route 2: Zij-instroom primair onderwijs (PO) in 2 jaar bevoegd

Route 2: Zij-instroom in het basisonderwijs (PO) Zij-instroom in het basisonderwijs is een tweejarig werk-leertraject waarbij je met een HBO- of WO-diploma direct als betaalde leerkracht voor de klas staat en tegelijk je onderwijsbevoegdheid haalt. Je wordt opgeleid tot volledig bevoegd leraar voor groep 1 tot en met 8. De school vergoedt de scholing via een rijkssubsidie van maximaal € 25.000 per zij-instromer.

Wat is zij-instroom in het basisonderwijs?

Bij zij-instroom in het primair onderwijs ben je geen stagiair maar collega. Je draait je eigen groep, of deelt die met een ervaren duo-collega, en past wat je vandaag leert morgen direct toe. Het verschil met een reguliere of deeltijd-pabo zit daarin: bij zij-instroom verdien je vanaf dag één salaris, terwijl je in maximaal twee jaar toewerkt naar je bevoegdheid. De route staat open voor iedereen met een afgerond HBO- of WO-diploma die werkend wil leren.

Zij-instroom in het beroep: De wettelijke route waarbij je met een HBO- of WO-diploma als onbevoegd leraar wordt aangesteld en binnen twee jaar je bevoegdheid haalt.
Geschiktheidsonderzoek: Het assessment bij een pabo dat vooraf bepaalt of je startbekwaam bent om voor de klas te staan. Slaag je, dan krijg je een geschiktheidsverklaring.
Bekwaamheidsonderzoek: De afsluitende toetsing aan het einde van het traject. Haal je die, dan ben je volledig bevoegd leraar basisonderwijs.

Onderdeel	Zij-instroom basisonderwijs
Voor wie	Mensen met een afgerond HBO- of WO-diploma die willen overstappen naar het basisonderwijs.
Duur	Maximaal 2 jaar (wettelijk gemaximeerd).
Salaris	Vanaf de eerste werkdag, conform de CAO PO, ingeschaald in de reguliere leraarsschaal.
Studiekosten	Vergoed door de school via een rijkssubsidie tot € 25.000 per zij-instromer.
Toelatingseis	Geschiktheidsonderzoek halen, inclusief reken- en taaltoets.
Resultaat	Volledige bevoegdheid voor groep 1 tot en met 8.

Wil je eerst zien hoe de vier routes zich tot elkaar verhouden? Bekijk dan het overzicht van de zij-instroomroutes of lees in de begrippenlijst wat een zij-instromer precies is.

Aan welke eisen moet je voldoen?

De toelatingseisen voor het basisonderwijs zijn strenger dan voor andere sectoren, omdat je als groepsleerkracht alle vakken geeft, van rekenen tot bewegingsonderwijs. Je hebt een afgerond HBO- of WO-diploma nodig en je mag de afgelopen twee jaar niet als student ingeschreven hebben gestaan bij een lerarenopleiding, tenzij je die met een diploma hebt afgerond.

Harde eisen

Een afgerond HBO- of WO-diploma.
De 2-jareneis: je stond op het moment van de subsidieaanvraag niet als student ingeschreven bij een lerarenopleiding, en in de twee jaar daarvoor ook niet. Behaalde je in die periode wél je diploma, dan vervalt deze eis.
Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG).
Voldoende beheersing van Nederlands, rekenen en algemene ontwikkeling.

Het geschiktheidsonderzoek

Voordat je mag starten, doe je een geschiktheidsonderzoek bij een pabo. Daar toetsen ze of je startbekwaam bent. Onderdeel hiervan is de landelijke rekentoets Wiscat en een taaltoets. Slaag je, dan ontvang je een geschiktheidsverklaring en kun je aan de slag.

Twijfel je of het basisonderwijs bij je past, of wil je weten welke bevoegdheid waar geldt? In het artikel over lesbevoegdheden in het onderwijs staat per sector wat je nodig hebt.

Wat verdien je en wie betaalt de opleiding?

Een zij-instromer in het basisonderwijs ontvangt vanaf de eerste werkdag salaris conform de CAO PO. Je wordt ingeschaald in de reguliere leraarsschaal (schaal LB, voorheen aangeduid als L10). Heb je relevante werkervaring uit je vorige baan, dan kan dat tot een hogere trede of inschaling leiden. De school maakt daarover met jou afspraken.

Onderdeel	Wie betaalt?
Studiekosten	De school. Via de rijkssubsidie zij-instroom worden de scholing en begeleiding vergoed, tot € 25.000 per zij-instromer.
Salaris	De school. Je ontvangt direct salaris conform de CAO PO, in de reguliere leraarsschaal.

Wil je weten wat dat netto en bruto betekent? De salariswijzer rekent het voor in wat je verdient als zij-instromer in het primair onderwijs, en het bredere overzicht staat in wat een leerkracht in het PO verdient.

Hoe ziet de werkweek eruit?

Een zij-instromer in het basisonderwijs combineert lesgeven, studie en zelfstudie in dezelfde week. Reken op een pittig ritme, vooral in de eerste maanden. Een doorsnee verdeling ziet er zo uit:

Drie dagen voor de klas: je bent verantwoordelijk voor je eigen groep.
Één dag studie: je volgt lessen aan de pabo over didactiek en pedagogiek.
Zelfstudie: 8 tot 12 uur per week, vaak in de avonden of het weekend.

De precieze verdeling verschilt per schoolbestuur en per pabo. Niet elke vestiging werkt met hetzelfde rooster, dus check vooraf hoe jouw werkgever het traject inricht.

Wat is het stappenplan naar de klas?

Het traject van zij-instromer naar bevoegd leraar verloopt in vijf stappen. De volgorde ligt vast: eerst een geschikte werkplek, daarna het assessment, en pas dan het contract.

Oriëntatie: loop een dag mee op een basisschool om te toetsen of het werk bij je past.
Sollicitatie: zoek een schoolbestuur dat een zij-instroomplek aanbiedt.
Assessment: meld je aan bij een pabo voor het geschiktheidsonderzoek.
Starten: geslaagd? Je krijgt een (tijdelijk) contract en staat direct voor de klas.
Bevoegdheid: binnen maximaal twee jaar doe je het bekwaamheidsonderzoek.

Een vaste startdatum is er niet. Je kunt instappen zodra je een werkplek hebt gevonden en je geschiktheidsverklaring binnen is. Bekijk daarvoor de actuele zij-instroom-vacatures in het basisonderwijs of de bredere selectie vacatures voor groepsleerkracht.

Past een andere zij-instroomroute beter?

Niet iedereen kiest voor het basisonderwijs. Vind je direct fulltime voor de klas staan te heftig, dan kun je ook werken tijdens je pabo-studie. Hoe dat verloopt, lees je in route 5: versneld voor de klas. Je bouwt je bevoegdheid dan op terwijl je al in de school staat, met minder eindverantwoordelijkheid dan bij volledige zij-instroom. Ligt je hart bij een vak of bij het beroepsonderwijs, dan passen andere routes beter.

Lees hoe de wet en de subsidie in het algemeen werken in route 1: zij-instroom in het beroep. Word je liever vakdocent in het voortgezet onderwijs, bijvoorbeeld Engels of wiskunde, kijk dan naar route 3: voortgezet onderwijs. Kom je als vakmens uit de praktijk, dan is route 4: het PDG-traject in het MBO de logische keuze. Meer achtergrond over alle mogelijkheden vind je op de informatiepagina over zij-instromers en herintreders in het onderwijs.

Bekijk zij-instroom-vacatures basisonderwijs

Veelgestelde vragen over zij-instroom basisonderwijs

Moet ik de Wiscat halen voor zij-instroom in het basisonderwijs?

Ja, de landelijke rekentoets Wiscat is verplicht voor zij-instroom in het basisonderwijs. Je toont daarmee aan dat je voldoende rekenvaardigheid hebt. De Wiscat is vast onderdeel van het geschiktheidsonderzoek dat je bij een pabo aflegt voordat je mag starten.

Krijg ik salaris tijdens zij-instroom in het basisonderwijs?

Ja, je ontvangt vanaf de eerste werkdag salaris conform de CAO PO, ingeschaald in de reguliere leraarsschaal (schaal LB). Relevante werkervaring uit een eerdere baan kan tot een hogere trede of inschaling leiden. De school maakt hierover afspraken met je.

Op welke groepen mag ik lesgeven?

Je wordt opgeleid voor het hele basisonderwijs, dus groep 1 tot en met 8. In de praktijk kijkt de school waar jij het beste past. Veel zij-instromers starten in de middenbouw, maar de kleuterbouw of groep 8 kan ook, afhankelijk van je affiniteit.

Wat is het verschil tussen zij-instroom en de deeltijd-pabo?

Bij zij-instroom werk je direct als betaalde leerkracht voor je eigen groep en haal je in maximaal twee jaar je bevoegdheid. Bij de deeltijd-pabo volg je een reguliere lerarenopleiding met stage, die meestal langer duurt en waarbij je doorgaans geen regulier leraarssalaris ontvangt.

Wat als ik het niet binnen twee jaar haal?

De zij-instroomregeling is wettelijk gemaximeerd op twee jaar. Haal je het binnen die termijn niet, dan verloopt in principe de subsidie en je aanstelling als zij-instromer. In uitzonderlijke gevallen is uitstel mogelijk, maar de tijdsdruk is een reëel aandachtspunt.

MeesterBaan is sinds 1999 actief en verwerkt per jaar ruim 40.000 vacatures van meer dan 7.000 aangesloten werkgevers in onderwijs en kinderopvang (eigen cijfers, peiling mei 2026).