Route 2: Zij-instroom primair onderwijs (PO) in 2 jaar bevoegd

Wat is zij-instroom in het basisonderwijs?

Bij zij-instroom in het primair onderwijs ben je geen stagiair maar collega. Je draait je eigen groep, of deelt die met een ervaren duo-collega, en past wat je vandaag leert morgen direct toe. Het verschil met een reguliere of deeltijd-pabo zit daarin: bij zij-instroom verdien je vanaf dag één salaris, terwijl je in principe binnen twee jaar toewerkt naar je bevoegdheid. De route staat open als je een afgerond hbo- of wo-diploma hebt, voldoende werkervaring meebrengt en een school vindt die je aanstelt.

Zij-instroom in het beroep

De wettelijke route waarbij je met een HBO- of WO-diploma als onbevoegd leraar wordt aangesteld en in principe binnen twee jaar je bevoegdheid haalt. Die periode mag met twee jaar worden verlengd.

Geschiktheidsonderzoek

Het assessment bij een pabo dat vooraf beoordeelt of je geschikt bent om direct voor de klas te staan, of je binnen twee jaar bevoegd kunt worden en welke scholing je daarvoor nodig hebt. Slaag je, dan krijg je een geschiktheidsverklaring.

Bekwaamheidsonderzoek

De afsluitende toetsing aan het einde van het traject. Haal je die, dan ben je volledig bevoegd leraar basisonderwijs.

Wil je eerst zien hoe de vier routes zich tot elkaar verhouden? Bekijk dan het overzicht van de zij-instroomroutes of lees in de begrippenlijst wat een zij-instromer precies is.

Aan welke eisen moet je voldoen?

Als groepsleerkracht geef je vrijwel alle vakken. Alleen voor bewegingsonderwijs in groep 3 tot en met 8 heb je een aanvullend getuigschrift nodig (Wet op het primair onderwijs, artikel 3). Je hebt een afgerond hbo- of wo-diploma nodig, een aanstelling bij een school en een geschiktheidsverklaring (Rijksoverheid, hoe word ik zij-instromer). Voor de subsidie geldt ook dat je in de twee jaar voor de aanvraag niet als student ingeschreven stond bij een lerarenopleiding, tenzij je die met een diploma hebt afgerond.

Twijfel je of het basisonderwijs bij je past, of wil je weten welke bevoegdheid waar geldt? In het artikel over lesbevoegdheden in het onderwijs staat per sector wat je nodig hebt.

Wat verdien je en wie betaalt de opleiding?

Een zij-instromer in het basisonderwijs ontvangt vanaf de eerste werkdag salaris conform de CAO PO. Je wordt ingeschaald in de reguliere leraarsschaal (schaal LB). Heb je relevante werkervaring uit je vorige baan, dan kan dat tot een hogere trede of inschaling leiden. De school maakt daarover met jou afspraken.

Wil je weten wat dat netto en bruto betekent? De salariswijzer rekent het voor in wat je verdient als zij-instromer in het primair onderwijs, en het bredere overzicht staat in wat een leerkracht in het PO verdient.

Hoe ziet de werkweek eruit?

Een zij-instromer in het basisonderwijs combineert lesgeven, studie en zelfstudie in dezelfde week. Reken op een pittig ritme, vooral in de eerste maanden. Een doorsnee verdeling ziet er zo uit:

• Drie dagen voor de klas: je bent verantwoordelijk voor je eigen groep.
• Één dag studie: je volgt lessen aan de pabo over didactiek en pedagogiek.
• Zelfstudie: 8 tot 12 uur per week, vaak in de avonden of het weekend.

De precieze verdeling verschilt per schoolbestuur en per pabo. Niet elke vestiging werkt met hetzelfde rooster, dus check vooraf hoe jouw werkgever het traject inricht.

Wat is het stappenplan naar de klas?

Het traject van zij-instromer naar bevoegd leraar verloopt in vijf stappen. Meestal zoek je eerst een school, daarna volgt het geschiktheidsonderzoek en dan het contract. Je kunt het geschiktheidsonderzoek ook zelf aanvragen voordat je een school hebt.

1. Oriëntatie: loop een dag mee op een basisschool om te toetsen of het werk bij je past.
2. Sollicitatie: zoek een schoolbestuur dat een zij-instroomplek aanbiedt.
3. Assessment: meld je aan bij een pabo voor het geschiktheidsonderzoek.
4. Starten: geslaagd? Je sluit met school en pabo een scholings- en begeleidingsovereenkomst, krijgt een (tijdelijk) contract en staat direct voor de klas.
5. Bevoegdheid: binnen twee jaar doe je het bekwaamheidsonderzoek. Je benoeming als zij-instromer mag met twee jaar worden verlengd.

Een vaste startdatum is er niet. Je kunt instappen zodra je een werkplek hebt gevonden en je geschiktheidsverklaring binnen is. Bekijk daarvoor de actuele zij-instroom-vacatures in het basisonderwijs of de bredere selectie vacatures voor groepsleerkracht.

Past een andere zij-instroomroute beter?

Niet iedereen kiest voor het basisonderwijs. Vind je direct fulltime voor de klas staan te heftig, dan kun je ook werken tijdens je pabo-studie. Hoe dat verloopt, lees je in route 5: versneld voor de klas. Je bouwt je bevoegdheid dan op terwijl je al in de school staat, met minder eindverantwoordelijkheid dan bij volledige zij-instroom. Ligt je hart bij een vak of bij het beroepsonderwijs, dan passen andere routes beter.

Lees hoe de wet en de subsidie in het algemeen werken in route 1: zij-instroom in het beroep. Word je liever vakdocent in het voortgezet onderwijs, bijvoorbeeld Engels of wiskunde, kijk dan naar route 3: voortgezet onderwijs. Kom je als vakmens uit de praktijk, dan is route 4: het PDG-traject in het MBO de logische keuze. Meer achtergrond over alle mogelijkheden vind je op de informatiepagina over zij-instromers en herintreders in het onderwijs.

MeesterBaan is sinds 1999 actief. In 2025 plaatsten 4.134 scholen samen 32.433 vacatures op het platform (Banometer, peiljaar 2025).

Geschreven en gecontroleerd door Redactie MeesterBaan. Laatst bijgewerkt op 30-10-2026.