Zij-instromer
Bijgewerkt: 22 april 2026.
Zij-instromer vs. herintreder: wat is het verschil?
Een zij-instromer heeft nog geen lesbevoegdheid en stapt over vanuit een andere sector. Een herintreder heeft al een bevoegdheid maar is tijdelijk gestopt met werken in het onderwijs. Het onderscheid is relevant voor de subsidieaanvraag en het traject dat je volgt. Wil je als herintreder lesgeven in een ander vak dan waarvoor je bevoegd bent, dan is soms alsnog een zij-instroomtraject nodig.
Aan welke voorwaarden moet je voldoen als zij-instromer?
Voor het officiële traject 'Zij-instroom in het Beroep' gelden twee harde eisen waar geen uitzonderingen op zijn, en een aantal praktische vereisten:
Harde eisen
- Een afgerond hbo- of wo-diploma (voor PO en VO). Voor het MBO-PDG-traject volstaat aantoonbaar hbo werk- en denkniveau via een assessment.
- Subsidievoorwaarde: je mag de afgelopen twee jaar niet ingeschreven zijn geweest bij een lerarenopleiding, tenzij je die met een diploma hebt afgerond.
Praktische vereisten
- VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag).
- Positief geschiktheidsonderzoek bij een lerarenopleiding.
- Een school die bereid is je aan te stellen en het traject te begeleiden.
Welke route naar het leraarschap past bij jou?
Er zijn zes zij-instroomroutes. De meest gekozen staan hieronder. Voor het volledige overzicht: alle zes zij-instroomroutes.
| Route | Voor wie? | Direct salaris? | Duur |
|---|---|---|---|
| Route 1: Zij-instroom in het beroep | HBO/WO, alle sectoren | Ja, direct | Max. 2 jaar |
| Route 2: Basisonderwijs (PO) | HBO/WO naar basisschool | Ja, direct | Max. 2 jaar |
| Route 3: Voortgezet onderwijs (VO) | HBO/WO vakexperts | Ja, direct | Max. 2 jaar |
| Route 4: MBO (PDG-traject) | Vakmensen zonder hbo-diploma | Ja, direct | 10 tot 18 maanden |
| Route 6: Hybride leraar | Naast huidige baan proeven | Voor lesuren | Flexibel |
Wat verdien je als zij-instromer?
Je verdient direct salaris, geen stagesalaris. In het basisonderwijs start je in schaal LB op € 3.622,- bruto per maand bij voltijd (CAO PO 2026). In het voortgezet onderwijs loopt de bandbreedte van € 3.622,- tot € 7.313,-, afhankelijk van schaal en trede.
Werkervaring buiten het onderwijs telt mee bij inschaling. Je begint niet automatisch op de laagste trede, vraag hier expliciet naar bij je sollicitatie.
Niet elke school publiceert een vacature als ze een zij-instromer zoeken, ze zoeken ook actief in profielen. Maak een gratis OnderwijsID aan en zet je profiel op vindbaar via MeesterMatch. Je blijft anoniem totdat jij besluit te reageren.
Veelgestelde vragen over zij-instroom
Krijg ik direct salaris als zij-instromer?
Ja. Bij het traject 'Zij-instroom in het Beroep' word je direct aangesteld door het schoolbestuur en ontvang je salaris conform de CAO van jouw sector. Je start meestal in schaal LB. Werkervaring buiten het onderwijs telt mee bij de starttrede, je hoeft niet op trede 1 te beginnen, maar je moet daar zelf om vragen.
Hoe lang duurt een zij-instroomtraject?
Maximaal twee jaar voor PO en VO. Dit is wettelijk vastgelegd en geldt ook als je het traject niet afrondt: de subsidie vervalt dan. Het PDG-traject in het MBO duurt korter: 10 tot 18 maanden. De opleiding volg je naast je werk, doorgaans één dag per week.
Kan ik parttime zij-instromen?
Ja, dat is gebruikelijk. Veel zij-instromers werken 0,6 of 0,8 fte, drie of vier dagen voor de klas, en gebruiken de overige tijd voor studie en voorbereiding. Een parttime aanstelling maakt de combinatie van werken en leren doorgaans beter te behappen dan een voltijdse start.
Wie betaalt de opleiding?
De school. Schoolbesturen kunnen bij DUO subsidie aanvragen van maximaal € 25.000,- per zij-instromer. Dit dekt collegegeld, begeleiding, studieverlof en het geschiktheidsonderzoek. Er is één harde voorwaarde: je mag de afgelopen twee jaar niet ingeschreven zijn geweest bij een lerarenopleiding, tenzij je die met een diploma hebt afgerond. Leg subsidieafspraken altijd schriftelijk vast voor je begint.
Wat is het verschil tussen een zij-instromer en een herintreder?
Een zij-instromer heeft nog geen lesbevoegdheid en stapt over vanuit een andere sector. Een herintreder heeft al een bevoegdheid maar is tijdelijk gestopt. Het onderscheid bepaalt welk traject je volgt en of je in aanmerking komt voor de DUO-subsidie. Twijfel je? Lees: past een zij-instroomtraject bij mij?
Heb ik een hbo-diploma nodig?
Voor PO en VO is een hbo- of wo-diploma wettelijk verplicht. Voor het PDG-traject in het MBO is dat niet zo: aantoonbaar hbo werk- en denkniveau via een assessment is voldoende. Dit maakt het MBO-traject toegankelijk voor vakmensen met jarenlange praktijkervaring maar zonder formeel hoger diploma.
Verschilt zij-instroom per onderwijssector?
De hoofdlijn is overal gelijk: een school neemt je aan, je doet een geschiktheidsonderzoek en je haalt je bevoegdheid binnen twee jaar. De uitwerking verschilt wel. In het primair onderwijs leid je op voor de hele bevoegdheid basisonderwijs, in het voortgezet onderwijs voor een specifiek vak, en in het mbo loopt de route via het pedagogisch-didactisch getuigschrift.
Waar zijn de kansen het grootst?
Scholen zoeken zij-instromers vooral waar ze geen bevoegde leraren vinden. In het voortgezet onderwijs gaat het al jaren om wiskunde, natuurkunde, scheikunde, informatica, Duits, Frans, klassieke talen en techniek. In het primair onderwijs speelt vooral de regio een rol: in de grote steden en in krimpgebieden is de vraag het hoogst.
Wat is de eerste stap die je vandaag kunt zetten?
Zoek drie tot vijf scholen in je regio die bij je passen en benader ze rechtstreeks. Zet in je mail welk diploma je hebt, welk vak of welke bouw je wilt, vanaf wanneer je kunt en dat je op de hoogte bent van de subsidieregeling. Vraag om een kennismaking en een dag meelopen. Zonder school geen traject, dus daar begint het.
MeesterBaan bestaat sinds 1999 en publiceert jaarlijks meer dan 40.000 onderwijsvacatures van ruim 7.000 aangesloten scholen en kinderopvangorganisaties (eigen cijfers, peiling mei 2026).
Meer lezen in de kennisbank
Geschreven en gecontroleerd door Redactie MeesterBaan. Laatst bijgewerkt op 02-09-2026.