Zij‑instroomtraject versus deeltijdopleiding: welke route past bij jou?
Het grootste verschil zit in je status en portemonnee. Bij Zij-instroom (ZiB) ben je werknemer: je staat direct betaald voor de klas en de school betaalt je studie. Bij de Deeltijdopleiding ben je student: je betaalt zelf collegegeld, loopt onbetaald stage en hebt minder verantwoordelijkheid in het begin.
Welke route past bij jou?
Veel overstappers twijfelen. Wil je de zekerheid van een salaris en direct "het diepe in"? Of heb je liever de rust van een studie waarbij je langzaam ingroeit via stages? Hieronder zetten we de feiten op een rij.
De verschillen in één oogopslag
| Kenmerk | Zij-instroom in Beroep (ZiB) | Deeltijdopleiding |
|---|---|---|
| Salaris | ✅ Direct salaris (vanaf dag 1) | ❌ Geen (onbetaalde stage) |
| Kosten | ✅ School betaalt opleiding | ❌ Je betaalt zelf collegegeld |
| Duur | Max. 2 jaar (intensief) | 2 tot 4 jaar (flexibeler) |
| Toelating | HBO/WO + Assessment | MBO-4, Havo, Vwo, HBO/WO |
| Status | Collega (verantwoordelijk) | Stagiair (boventallig) |
De routes uitgediept
Route A: Zij-instroom (ZiB)
Dit is de "Fast Track". Je leert zwemmen door in het water te springen.
- Voor wie: HBO/WO'ers die stevig in hun schoenen staan.
- Voordeel: Geen inkomensverlies en snel klaar.
- Nadeel: Hoge werkdruk. Je bent overdag leraar en 's avonds student.
- Eis: Je moet een school vinden die je wil aannemen én het geschiktheidsonderzoek halen.
Route B: Deeltijdopleiding
Dit is de "Veilige Route". Je groeit rustig in je rol als leraar.
- Voor wie: Iedereen met min. havo/mbo-4, of wie eerst wil proeven.
- Voordeel: Minder druk, meer tijd om te leren, fouten maken mag (stage).
- Nadeel: Kost geld en tijd. Je moet je studie vaak combineren met je huidige baan.
- Eis: Inschrijven bij de Hogeschool (geen assessment nodig).
Bij een deeltijdopleiding ontvang je na afloop een officieel Bachelor-diploma (Getuigschrift). Bij het zij-instroomtraject ontvang je een Bevoegdheidsverklaring.
In de praktijk maakt dit voor je werk als leraar en je salaris niets uit: met beide ben je volledig bevoegd leraar.
Meer weten over de specifieke routes?
Heb je je keuze gemaakt? Lees dan verder over de specifieke eisen per sector:
- Alles over Zij-instroom (ZiB)
- Zij-instroom in het Basisonderwijs
- Zij-instroom in het Voortgezet Onderwijs
Veelgestelde vragen
Wat is financieel aantrekkelijker?
Zij-instroom (ZiB) is financieel veruit het aantrekkelijkst. Je krijgt direct een volwaardig salaris en betaalt geen studiekosten. Bij een deeltijdopleiding moet je vaak je huidige baan (parttime) aanhouden om je studie en levensonderhoud te bekostigen, of interen op spaargeld.
Kan ik switchen van deeltijd naar zij-instroom?
Ja, dat gebeurt vaak! Mensen starten met deeltijd (bijv. eerste half jaar) om te kijken of het bevalt. Vinden ze daarna een school die hen wil aannemen? Dan doen ze alsnog het assessment en maken ze de studie af als betaalde zij-instromer. Je moet dan wel aan de hbo/wo-eis voldoen.
Welke route is sneller?
Zij-instroom is wettelijk gemaximeerd op 2 jaar. Een verkorte deeltijdopleiding (voor hbo'ers) duurt op papier vaak ook 2 jaar, maar kan in de praktijk uitlopen als je studiepunten mist of stages niet haalt. Qua kalendertijd is zij-instroom dus vaak de snelste, maar ook de zwaarste route.