Route 5: Versneld voor de klas (Pabo): werken tijdens je studie
Versneld voor de klas is een route voor pabostudenten die al een hbo- of wo-opleiding hebben afgerond. Ben je volgens je pabo beroepstakenbekwaam en heb je de landelijke reken- en wiskundetoets gehaald, dan kun je met een aanstelling bij een schoolbestuur betaald en zelfstandig voor de klas staan terwijl je je pabo afmaakt. Die pabo rond je af binnen de looptijd van je overeenkomst, maximaal twee jaar. Voltijd pabostudenten zonder eerder hbo- of wo-diploma kunnen niet aan deze regeling meedoen.
Wat houdt versneld voor de klas in?
Versneld voor de klas betekent dat je tijdens je pabo al een betaalde aanstelling bij een schoolbestuur krijgt en zelf een groep draait. Je bent geen stagiair die boventallig meeloopt, maar je telt mee in de formatie van de school. De regeling komt voort uit de Kamerbrief Extra acties tegen het lerarentekort van augustus 2018. Elke pabo bepaalt zelf of zij de route aanbiedt. De drie begrippen die hierbij horen:
- Mijlpalen
- De onderdelen die je moet hebben afgerond voordat je instroomt: de opleidingsonderdelen en stages waarmee je pabo vaststelt dat je beroepstakenbekwaam bent, en de landelijke reken- en wiskundetoets (RWT), die per 1 september 2024 de Wiscat verving. Welke onderdelen precies meetellen, verschilt per pabo.
- Scholings- en begeleidingsovereenkomst
- Een overeenkomst van maximaal twee jaar tussen jou, het schoolbestuur en je pabo. Binnen die periode rond je je pabo af. Daarin staan je begeleiding op school en de afspraken over je opleiding. Je krijgt ook een aanstelling bij het schoolbestuur.
- LIO (leraar in opleiding)
- Een aparte route voor laatstejaars pabostudenten, waarvoor geen eerder hbo- of wo-diploma nodig is. Je staat dan grotendeels zelfstandig voor de klas, met een leerarbeidsovereenkomst tussen jou, de school en je pabo.
Voor wie is versneld voor de klas bedoeld?
Versneld voor de klas is alleen bedoeld voor pabostudenten die al een hbo- of wo-opleiding hebben afgerond. Volgens de PO-Raad kan dat een voltijd- of een (verkorte) deeltijdstudent zijn. Bij pabo's als die van Hogeschool Utrecht en de HvA hoort de route bij de (verkorte) deeltijdopleiding. Ben je na de havo, het vwo of het mbo aan de voltijdpabo begonnen, dan kom je niet in aanmerking.
De student
- Je hebt een hbo- of wo-opleiding afgerond.
- Je pabo stelt vast dat je beroepstakenbekwaam bent: de opleidingsonderdelen en stages die daarbij horen, zijn afgerond.
- Je hebt de landelijke reken- en wiskundetoets gehaald.
De school en opleiding
- Je pabo biedt de route aan. Elke pabo bepaalt dat zelf.
- Een schoolbestuur wil je een aanstelling geven.
- Jij, het schoolbestuur en je pabo sluiten een scholings- en begeleidingsovereenkomst van maximaal twee jaar. Binnen die periode rond je je pabo af.
Wat is het verschil met een reguliere stage?
Het verschil zit in de voorwaarden, de beloning en de verantwoordelijkheid. Een reguliere stage loopt elke pabostudent. Je bent dan boventallig, en of je een stagevergoeding krijgt, beslist de school. Bij versneld voor de klas heb je een aanstelling, sta je formatief voor de groep en krijg je salaris volgens de CAO Primair Onderwijs. De belangrijkste verschillen op een rij:
| Onderdeel | Reguliere stage | Versneld voor de klas |
|---|---|---|
| Voor wie | Alle pabostudenten | Alleen pabostudenten met een afgeronde hbo- of wo-opleiding |
| Contract | Stageovereenkomst | Aanstelling bij een schoolbestuur plus scholings- en begeleidingsovereenkomst |
| Vergoeding | Eventueel een stagevergoeding, als de school die geeft | Salaris volgens CAO Primair Onderwijs |
| Rol | Boventallig (leren) | Formatief (werken en leren) |
| Verantwoordelijkheid | Je mentor is eindverantwoordelijk | Je bent zelf verantwoordelijk voor je groep, met begeleiding van school en pabo |
Hoe regel je versneld voor de klas?
Versneld voor de klas regel je in vier stappen: nagaan of je pabo de route aanbiedt, je mijlpalen halen, een schoolbestuur vinden en de overeenkomst tekenen. De volgorde in de praktijk:
- Vraag het na bij je pabo: niet elke pabo biedt de route aan. Bespreek met je studieloopbaanbegeleider (SLB'er) of je in aanmerking komt en welke mijlpalen jouw pabo hanteert.
- Zoek een schoolbestuur: soms kan dit via je stageschool, soms solliciteer je op een vacature voor groepsleerkracht of leraar in opleiding.
- Maak afspraken over je uren: leg vast hoeveel dagen je werkt en wanneer je tijd hebt voor je opleiding. Hogeschool Utrecht gaat uit van maximaal drie dagen per week, de HvA adviseert maximaal 0,6 fte.
- Teken de overeenkomst: je krijgt een aanstelling bij het schoolbestuur en sluit met het bestuur en je pabo een scholings- en begeleidingsovereenkomst van maximaal twee jaar. Binnen die periode rond je je pabo af (PO-Raad, vragen en antwoorden versneld voor de klas).
Wat als je nog geen hbo- of wo-diploma hebt?
Studeer je aan de voltijdpabo zonder eerder diploma, dan kun je niet versneld voor de klas. Tijdens je stages sta je voor de klas onder verantwoordelijkheid van een leraar. In je laatste studiejaar kun je als leraar in opleiding (LIO) aan de slag: met een leerarbeidsovereenkomst sta je grotendeels zelfstandig voor de klas en krijg je een beloning volgens de CAO Primair Onderwijs. Of het een LIO-plek met leerarbeidsovereenkomst of een LIO-stage wordt, spreek je af met school en pabo.
Naast je studie kun je ook betaald werken als onderwijsassistent. Veel studenten doen dat: in 2023 werkten ruim 1.900 voltijd pabostudenten in het primair onderwijs, 10% van alle voltijdstudenten (Arbeidsmarktplatform PO, verkenning uit 2025).
Ben je nog geen pabostudent?
Wie nog geen pabo volgt, kan via een andere route het onderwijs in. Heb je al een hbo- of wo-diploma, dan is zij-instroom in het beroep waarschijnlijk de snelste weg, waarmee je binnen twee jaar bevoegd bent. Wil je specifiek het basisonderwijs in, dan beschrijft de pagina over zij-instroom in het primair onderwijs hoe je direct als zij-instromer start. Twijfel je welke route bij jou past, dan helpt het overzicht van alle zij-instroomroutes je verder. Wil je met je diploma toch de pabo doen, kijk dan naar de verkorte pabo. Binnen die opleiding bieden pabo's versneld voor de klas vaak aan.
Kom je uit een ander vakgebied en wil je zien welke basisscholen openstaan voor een tweejarig zij-instroomtraject? Bekijk dan de zij-instroom-vacatures voor het basisonderwijs. Wie liever eerst ervaring opdoet voordat hij of zij de opleiding ingaat, kan ook starten als onderwijsassistent.
Veelgestelde vragen over versneld voor de klas
Kan ik als voltijd pabostudent zonder eerder diploma versneld voor de klas?
Nee. De regeling geldt alleen voor pabostudenten met een afgeronde hbo- of wo-opleiding. Zonder zo'n diploma loop je stage onder verantwoordelijkheid van een leraar. In je laatste studiejaar kun je als leraar in opleiding (LIO) grotendeels zelfstandig voor de klas staan.
Mag ik versneld voor de klas in jaar 1 al doen?
Nee. Je moet eerst beroepstakenbekwaam zijn en de landelijke reken- en wiskundetoets hebben gehaald. In de verkorte deeltijdpabo van de HvA kan dat na het eerste studiejaar, bij andere pabo's ligt het moment anders.
Krijg ik salaris of een stagevergoeding?
Je krijgt salaris volgens de CAO Primair Onderwijs, omdat je een aanstelling bij een schoolbestuur hebt en formatief wordt ingezet. Het schoolbestuur kan voor deze route geen subsidie aanvragen, anders dan bij zij-instroom in het beroep.
Hoeveel keuze heb je eigenlijk? In 2025 plaatsten 4.134 scholen samen 32.433 vacatures op MeesterBaan (Banometer, peiljaar 2025).
Meer lezen in de kennisbank
PO-Raad, studenten versneld voor de klas: vragen en antwoorden, Arbeidsmarktplatform PO, Pabostudenten voor de klas (2025), Hogeschool Utrecht, versneld voor de klas, HvA, notitie versneld voor de klas (2026), Rijksoverheid, werken in het onderwijs, PO-Raad (CAO Primair Onderwijs), MeesterBaan feiten en cijfers.
Laatste update: oktober 2026.
Geschreven en gecontroleerd door Redactie MeesterBaan. Laatst bijgewerkt op 28-10-2026.