Route 1: Zij-instroom in het beroep: binnen 2 jaar leraar

Zij-instroom in het beroep is bedoeld voor wie al een afgeronde hbo- of wo-opleiding heeft en wil overstappen naar het onderwijs zonder eerst voltijd terug naar de schoolbanken te gaan. Je leert het vak in de praktijk, begeleid door ervaren collega's en een coach vanuit de lerarenopleiding. Het traject is intensief. Je combineert een volwaardige baan met een studie.

Een paar begrippen kom je in dit traject steeds tegen:

Zij-instromer

Iemand met een hbo- of wo-diploma die via deze route lesbevoegd wordt terwijl hij of zij al lesgeeft.

Geschiktheidsonderzoek

Een assessment van een lerarenopleiding dat vaststelt of je genoeg vakkennis, werkervaring en persoonlijke geschiktheid hebt om te starten.

Verklaring van geschiktheid

Het positieve resultaat van dat onderzoek. Zonder deze verklaring mag een school je niet als zij-instromer aanstellen.

Bekwaamheidsproef

De afsluitende beoordeling aan het einde van het traject. Slaag je, dan ben je officieel bevoegd leraar.

Hoe werkt het zij-instroomtraject?

Het zij-instroomtraject kent zes vaste stappen, van sollicitatie tot bekwaamheidsproef, en duurt maximaal twee jaar. Je start pas nadat een lerarenopleiding via een geschiktheidsonderzoek heeft vastgesteld dat je geschikt bent. Daarna teken je een contract bij de school, sta je direct voor de klas en volg je gemiddeld één opleidingsdag per week.

Wat verdien je en wie betaalt de opleiding?

Een zij-instromer ontvangt vanaf de eerste werkdag salaris volgens de CAO, omdat je al een hbo- of wo-diploma hebt. In het primair onderwijs gaat het meestal om een reguliere lerarenschaal (in het PO bijvoorbeeld schaal L10 of L11), in het voortgezet onderwijs vaak om LB of LC, afhankelijk van het vak en het bevoegdheidsniveau. De opleidingskosten neemt de school voor haar rekening.

Welke voorwaarden gelden voor zij-instroom in het beroep?

Zonder verklaring van geschiktheid mag een school je niet als zij-instromer aanstellen. Die verklaring krijg je na een positief geschiktheidsonderzoek, waarin een lerarenopleiding je diploma's, je werkervaring en je persoonlijke geschiktheid beoordeelt. Daarnaast geldt een diploma-eis: je hebt een afgeronde hbo- of wo-opleiding nodig. Voor het voortgezet onderwijs weegt aansluitende vakkennis zwaar, voor het basisonderwijs wordt breder naar je ontwikkeling en ervaring met kinderen gekeken.

Hoe ziet een werkweek tijdens het traject eruit?

Een zij-instromer werkt doorgaans drie tot vier dagen op school en besteedt één dag aan de opleiding, plus ongeveer 8 tot 12 uur zelfstudie per week. Het is geen voltijdstudie, maar een baan met een stevige studiecomponent. De precieze verdeling verschilt per school en per opleiding.

• 3 of 4 dagen: werken op school, van lesgeven en voorbereiden tot oudergesprekken en vergaderingen.
• 1 dag of avond: opleidingsdag op de hogeschool of universiteit.
• Eigen tijd: ongeveer 8 tot 12 uur zelfstudie per week.

Welke andere zij-instroomroutes zijn er?

Naast zij-instroom in het beroep voor hbo- en wo-afgestudeerden bestaan er aparte routes voor het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en het mbo. Welke route past, hangt af van je vooropleiding en de sector waarin je wilt lesgeven. In het overzicht van alle zij-instroomroutes vergelijk je de opties naast elkaar.

Wil je specifiek lezen over de eisen in jouw sector? Voor het basisonderwijs is er de pabo-route voor het primair onderwijs, voor vakdocenten de route voor het voortgezet onderwijs, en voor vakmensen uit de praktijk het PDG-traject in het mbo. Scholen die openstaan voor een zij-instromer vind je via de scholen die zij-instromers zoeken.