Voortgezet onderwijs

Wat is het Voortgezet Onderwijs (VO)?Het voortgezet onderwijs volgt op de basisschool en bereidt jongeren van 12 tot 18 jaar voor op het middelbaar beroepsonderwijs (mbo), hoger beroepsonderwijs (hbo) of wetenschappelijk onderwijs (wo). Het omvat verschillende niveaus: praktijkonderwijs, vmbo, havo en vwo.

Waarom werken in het VO?

Werken in het voortgezet onderwijs betekent werken met pubers die volop in ontwikkeling zijn. Het is een dynamische sector waarin je vakkennis overdraagt en tegelijk meewerkt aan de vorming en het burgerschap van jongeren.

  • Vakspecialist: Je duikt de diepte in met vakken als wiskunde, geschiedenis of Engels.
  • Mentorrol: Je coacht leerlingen bij hun keuzes en persoonlijke groei.
  • Goede voorwaarden: Een uitstekend salaris en ruime vakanties.

Welke niveaus kent het voortgezet onderwijs?

Het voortgezet onderwijs is breed en biedt voor elke leerling een passende plek. Als docent of ondersteuner kun je kiezen welk type onderwijs het beste bij jou past:

Praktijkonderwijs & VMBO

Hier leren leerlingen door te doen. Het vmbo kent vier leerwegen, van theoretisch tot basisberoepsgericht. Het praktijkonderwijs leidt leerlingen rechtstreeks op voor de arbeidsmarkt.

Ideaal voor docenten die houden van een praktische aanpak en sterke pedagogische skills hebben.

HAVO & VWO

De havo (5 jaar) en het vwo (6 jaar) bereiden leerlingen voor op het hoger onderwijs. Hier ligt de nadruk meer op theoretische kennis, zelfstandigheid en studievaardigheden.

Ideaal voor docenten die vakinhoudelijke diepgang zoeken en leerlingen willen uitdagen.

Welke banen zijn er in het VO?

Naast de klassieke docent voor de klas, draait een middelbare school op een heel team van specialisten. Waar ligt jouw kracht?

Functiegroep Voorbeelden & Vacatures
Vakdocenten Geef les in jouw expertise, van Nederlands en Duits tot economie of LO.
Ondersteuning Ondersteun het leerproces als TOA (Technisch Onderwijsassistent), conciërge of in de mediatheek.
Begeleiding Help leerlingen die extra zorg nodig hebben als leerlingbegeleider, orthopedagoog of vertrouwenspersoon.
Leidinggevend Stuur een team of afdeling aan als teamleider, afdelingsleider of rector.
Weetje over bevoegdheid: In het VO maken we onderscheid tussen een tweedegraads (vmbo en onderbouw havo/vwo) en eerstegraads bevoegdheid (bovenbouw havo/vwo). Ben je zij-instromer? Check dan de route voor het voortgezet onderwijs.

Veelgestelde Vragen over het VO

Wat verdien je in het voortgezet onderwijs?

Het salaris in het VO is vastgelegd in de CAO en is de afgelopen jaren flink gestegen. Een startende docent (LB-schaal) verdient een marktconform salaris dat oploopt met ervaring en functie (LC of LD schaal). Bekijk de exacte bedragen in onze salariswijzer voor het VO.

Heb ik een eerstegraads bevoegdheid nodig?

Niet altijd. Met een tweedegraads bevoegdheid mag je lesgeven in het vmbo, het praktijkonderwijs en de onderbouw (klas 1 t/m 3) van de havo en het vwo. Voor de bovenbouw havo/vwo is een eerstegraads bevoegdheid vereist.

Zijn er tekorten in het voortgezet onderwijs?

Ja, vooral bij de exacte vakken (wiskunde, natuurkunde, scheikunde) en talen (Duits, Frans, Nederlands) is er veel vraag naar docenten. Check de Onderwijs arbeidsmonitor voor de actuele kansen in jouw regio.

Welke bevoegdheid heb je nodig in het vo?

Dat hangt af van waar je lesgeeft. Voor het vmbo en de onderbouw van havo en vwo volstaat een tweedegraads bevoegdheid, die je haalt met een hbo-lerarenopleiding, een kopopleiding of een educatieve minor. Voor de bovenbouw van havo en vwo is een eerstegraads bevoegdheid nodig, via een educatieve master.

Heb je een wo- of hbo-diploma in een schoolvak maar geen onderwijsbevoegdheid, dan kun je via zij-instroom binnen twee jaar bevoegd worden terwijl je al betaald voor de klas staat. Welke route bij je past lees je in het overzicht van de zij-instroomroutes.

Wat verdien je als docent in het vo?

De schalen in het voortgezet onderwijs zijn gelijk aan die in het primair onderwijs. Per 1 november 2026 loopt LB van € 3.665 tot € 5.586 bruto per maand bij een voltijdaanstelling, LC van € 3.688 tot € 6.509 en LD van € 3.703 tot € 7.401. In welke schaal je zit hangt af van je bevoegdheid en je functie.

Docenten in de bovenbouw van havo en vwo zitten doorgaans in LD, tweedegraads docenten in het vmbo in LB of LC. Werkervaring van buiten het onderwijs telt mee bij het bepalen van je trede, dus begin daar niet automatisch onderaan. Meer cijfers staan op de pagina wat verdien je als leraar in het voortgezet onderwijs.

Hoe staat de arbeidsmarkt in het vo ervoor?

In 2025 publiceerden scholen via MeesterBaan 32.433 vacatures, 15,0 procent minder dan in 2024 (Banometer, cijfers over 2025). Tegelijk wierven 4.134 scholen dat jaar, een record. Er komen dus minder vacatures per school, maar wel bij meer scholen tegelijk.

Voor het vo betekent dat vooral dat het vak waarin je lesgeeft je kansen bepaalt. Bij de tekortvakken kun je in veel regio's kiezen uit meerdere scholen. Bij vakken met meer aanbod loont het om breder te kijken dan je eigen woonplaats, of om een tweede vakbevoegdheid te overwegen.

MeesterBaan bestaat sinds 1999 en publiceert jaarlijks meer dan 40.000 onderwijsvacatures van ruim 7.000 aangesloten scholen en kinderopvangorganisaties (eigen cijfers, peiling mei 2026).

Geschreven en gecontroleerd door Redactie MeesterBaan. Laatst bijgewerkt op 02-09-2026.