Wetenschappelijk onderwijs

  1. Home
  2. Kennisbank
  3. Wetenschappelijk Onderwijs
Wat is het Wetenschappelijk Onderwijs (WO)?Het wetenschappelijk onderwijs (WO) wordt gegeven aan universiteiten. Het doel is tweeledig: academische studenten opleiden op het allerhoogste niveau (Bachelor, Master en PhD) én het verrichten van fundamenteel en toegepast onderzoek. In het WO draait alles om kritisch denken, complexe data analyseren en grensverleggende nieuwe kennis ontwikkelen voor de maatschappij.

Bijgewerkt: 22 april 2026.

Werken op het scherpst van de snede

Een universiteit is feitelijk een stad op zich. Hier werken internationale talenten en de knapste koppen aan urgente oplossingen voor klimaatverandering, de ethiek rondom AI, medische doorbraken en ingewikkelde maatschappelijke vraagstukken. Werken in het WO betekent werken in een sterk internationale, intellectueel uitdagende en dynamische omgeving.

Welke functies vallen onder wetenschappelijk personeel?

Dit zijn de mensen die het onderzoek direct uitvoeren en het onderwijs voor de collegezalen vormgeven. De traditionele academische carrièreladder is de laatste jaren, onder de vlag van Erkennen & Waarderen, breder geworden. Naast publicaties telt nu ook excellent onderwijs en leiderschap mee in de waardering.

Promovendus (PhD) & Postdoc

Vaak de start van de academische loopbaan. Als promovendus doe je doorgaans 4 jaar onderzoek naar een specifiek onderwerp, schrijf je een proefschrift en begeleid je studenten. Een Postdoc is een tijdelijke onderzoeksfunctie na je promotie om je expertise verder uit te bouwen.

Universitair (Hoofd)docent & Hoogleraar

Als UD of UHD (Universitair Docent / Hoofddocent) combineer je twee werelden: je geeft hoor- en werkcolleges en je leidt je eigen onderzoekslijn en team. Uiteindelijk kun je doorgroeien tot Hoogleraar (Professor), de hoogste academische positie met zware bestuurlijke verantwoordelijkheden.

Wat doet het ondersteunend en beheerspersoneel?

Wist je dat maar liefst de helft van de medewerkers op een universiteit niet lesgeeft of onderzoek doet? Om al dat hoogwaardige onderwijs en complexe onderzoek mogelijk te maken, zijn duizenden OBP-professionals nodig. Universiteiten zijn hierdoor vaak de grootste werkgevers in hun regio.

Functiegebied (OBP) Rol op de universiteit
Beleid & Valorisatie Als beleidsadviseur of valorisatie-expert zorg je dat academische kennis wordt vertaald naar maatschappelijke impact en bedrijvigheid. Ook grant-adviseurs (subsidies) vallen hieronder.
ICT, AI & Data Een gigantische sector binnen het WO. Van het beheren van veilige ICT-infrastructuur voor studenten tot data stewards die onderzoekers helpen met gigantische, complexe datasets.
Communicatie & Marketing Als communicatiemedewerker vertaal je complex en grensverleggend onderzoek naar begrijpelijke, boeiende verhalen voor de pers, toekomstige studenten en het brede publiek.
Onderwijsondersteuning Denk aan roostermakers, studieadviseurs, studentendecanen en managementassistenten die faculteitsbesturen en hoogleraren secretarieel en organisatorisch ondersteunen.
Internationale omgeving & voertaal
Op vrijwel elke universiteit in Nederland is Engels een zeer belangrijke (en vaak de primaire) voertaal, zeker bij de masters en in de onderzoeksgroepen. Je hebt collega's en studenten van over de hele wereld. Dit maakt de academische werkvloer uitzonderlijk divers, open en inspirerend.

Veelgestelde Vragen over werken in het WO

Moet ik gepromoveerd zijn (PhD) om op een universiteit te kunnen werken?

Voor een klassieke wetenschappelijke carrière (zoals universitair docent of hoogleraar) is een promotie (PhD) inderdaad vrijwel altijd een harde eis. Echter, er zijn ook steeds vaker functies voor 'Docenten' die zich puur op onderwijs richten zonder onderzoekstaak. Voor het Ondersteunend en Beheerspersoneel (OBP), dat de helft van de universiteit uitmaakt, is een PhD zelden een vereiste.

Wat is het fundamentele verschil tussen het hbo en het wo?

Het hoger beroepsonderwijs (hbo) is beroepsgericht en sterk toegepast op de arbeidsmarkt. Het wetenschappelijk onderwijs (wo) is theoretisch, academisch en analytisch. Simpel gezegd: op een universiteit (wo) leer je primair waarom dingen werken en verricht je fundamenteel onderzoek. Op het hbo leer je hoe je die kennis direct toepast in de beroepspraktijk.

Kan ik ook parttime werken in het wetenschappelijk onderwijs?

Ja, parttime werken is over de hele linie mogelijk. Wel staat de wetenschap (het WP) van oudsher bekend om een hoge werkdruk en enorme intrinsieke bevlogenheid, waardoor de daadwerkelijke uren soms flink uitlopen. Bij het Ondersteunend en Beheerspersoneel (OBP) zijn parttime contracten, hybride werken (thuiswerken) en flexibele uren juist heel gebruikelijk en goed geregeld in de landelijke CAO NU.

Hoe zit het met tijdelijke en vaste contracten aan een universiteit?

Aan universiteiten werkt een groot deel van het wetenschappelijk personeel op tijdelijke contracten die aan een onderzoeksproject of aan een promotietraject hangen. Promovendi krijgen doorgaans een aanstelling van vier jaar. Voor docenten en ondersteunende functies zijn vaste contracten gebruikelijker. Vraag bij een sollicitatie waar de financiering vandaan komt en hoe lang die loopt.

Onder welke cao val je in het wetenschappelijk onderwijs?

Universiteiten vallen onder de cao Nederlandse Universiteiten. Die kent eigen salarisschalen, een eindejaarsuitkering, acht procent vakantiegeld en een ruime verlofregeling. Hogescholen hebben een aparte cao, die van het hoger beroepsonderwijs. Werk je bij een universitair medisch centrum, dan geldt weer een andere cao. Controleer dus altijd welke cao in de vacaturetekst staat.

Hoe verdeel je je tijd tussen onderwijs en onderzoek?

De verdeling staat meestal in je aanstelling en verschilt sterk per functie. Een universitair docent geeft vaak substantieel onderwijs naast onderzoek, terwijl een postdoc vooral onderzoek doet. Vraag concreet hoeveel procent van je aanstelling voor onderwijs is bestemd en of begeleiding van scriptiestudenten daarin meetelt, want dat wordt vaak vergeten.

Om een idee te geven van de omvang: jaarlijks passeren op MeesterBaan meer dan 40.000 vacatures van ruim 7.000 aangesloten scholen en kinderopvangorganisaties (eigen cijfers, peiling mei 2026).

Geschreven en gecontroleerd door Redactie MeesterBaan. Laatst bijgewerkt op 08-09-2026.