Leerkracht
De basis voor de toekomst
Leerkracht zijn is topsport. Je draagt bij aan de normen en waarden van een nieuwe generatie. Dat geldt voor kleuters die leren samenspelen net zo goed als voor achtstegroepers die zich klaarmaken voor de middelbare school. Jouw invloed blijft.
Hoe ziet een werkdag van een leerkracht eruit?
Geen dag is hetzelfde, maar je werk bestaat uit meer dan alleen voor de klas staan. We verdelen het in tweeën:
1. Voor de klas (Zichtbaar)
- Instructie geven: Van staartdelingen tot begrijpend lezen.
- Pedagogisch klimaat: Zorgen voor een veilige sfeer waarin elk kind zich gezien voelt.
- Creatieve vakken: Muziek, drama of handvaardigheid geven (soms doet een vakleerkracht dit).
2. Achter de schermen (Organisatie)
- Leerlingvolgsysteem (LVS): Resultaten analyseren en handelingsplannen schrijven.
- Oudercontact: 10-minutengesprekken en rapportbesprekingen.
- Innovatie: Werken met AI-tools (zoals ChatGPT) voor lesideeën of nakijkwerk.
Hoe word je leerkracht?
Om bevoegd voor de klas te staan, heb je een diploma nodig. Er zijn twee hoofdwegen:
De Pabo (HBO)
De reguliere 4-jarige opleiding tot leraar basisonderwijs. Hier leer je alles over didactiek, pedagogiek en ontwikkelingspsychologie. Je loopt vanaf jaar 1 stage.
Zij-instroom
Heb je al een hbo- of wo-diploma? Dan kun je via het zij-instroomtraject PO direct betaald voor de klas staan terwijl je je bevoegdheid haalt.
Wat verdien je en hoe groei je door?
Het salaris in het basisonderwijs is flink gestegen en gelijkgetrokken met het voortgezet onderwijs. Je start in schaal LB en kunt door ervaring of specialisatie groeien naar LC of LD.
| Schaal | Rol / Verantwoordelijkheid |
|---|---|
| LB | De standaard schaal voor een groepsleerkracht. |
| LC | Voor leerkrachten met extra taken, zoals rekencoördinator, taalspecialist of bouwcoördinator. |
| LD | Vaak voor specialisten zoals de Intern Begeleider (IB) of experts in het speciaal onderwijs. |
Veelgestelde vragen over de leerkracht
Wat is het verschil tussen een leraar en een docent?
In het basisonderwijs gebruiken we vaak de term 'leerkracht' of 'groepsleerkracht' (en natuurlijk meester of juf). In het voortgezet onderwijs spreek je sneller van een 'docent' omdat je dan specialist bent in één vak. Officieel zijn de termen uitwisselbaar.
Hoeveel vakantie heb je als leerkracht?
Je hebt in principe dezelfde schoolvakanties als de leerlingen. Wel heb je vaak nog terugkomdagen, studiedagen of voorbereidingstijd in de vakantieweken (vooral in de zomer). Je hebt dus ruim bovenwettelijke vakantiedagen.
Moet ik goed kunnen zingen of tekenen?
Nee, je hoeft geen kunstenaar te zijn. Het gaat erom dat je het enthousiasme overbrengt en kinderen durft te laten experimenteren. Voor specifieke vakken zoals gym is wél een aparte bevoegdheid nodig.
Hoeveel vacatures zijn er voor leerkrachten?
Groepsleerkracht was in 2025 de meest gevraagde functie in het Nederlandse onderwijs. Via MeesterBaan stonden er dat jaar 5.942 vacatures voor open, op een totaal van 32.433 gepubliceerde onderwijsvacatures (Banometer, cijfers over 2025). Er wierven 4.134 scholen, meer dan in enig jaar daarvoor.
Tegelijk daalde het totale aantal vacatures met 15,0 procent ten opzichte van 2024. Die twee cijfers spreken elkaar niet tegen: scholen zetten minder vacatures uit, maar spreiden ze over meer scholen en blijven het hardst zoeken naar leerkrachten voor de groep. Regionaal loopt het uiteen, met groei in onder meer Drenthe en Friesland terwijl de Randstad daalt.
Wat maakt het werk zwaar en wat houdt mensen vast?
De belasting zit zelden in het lesgeven zelf. Wat opstapelt zijn de randzaken: oudergesprekken, administratie rond leerlingenzorg, invallen voor een zieke collega en het gevoel dat je nooit klaar bent. Startende leerkrachten noemen vaak ook het klassenmanagement in het eerste jaar als het zwaarst.
Wat mensen vasthoudt is even consistent: een team waarin je terecht kunt, een schoolleider die keuzes maakt in plaats van alles erbij te laten komen, en ruimte om je eigen vak in te richten. Vraag daar in een sollicitatiegesprek concreet naar. Hoeveel uur staat er voor niet-lesgebonden taken, wie vervangt bij ziekte, en wat is er gedaan met de laatste tevredenheidsmeting.
Hoeveel uur werk je echt als leerkracht?
Een voltijdaanstelling in het basisonderwijs telt 1659 uur per jaar. Daarvan gaat een vast deel naar lesgeven en de rest naar voorbereiding, oudergesprekken, leerlingbespreking en schooltaken. Hoe die verdeling er op jouw school uitziet staat in het werkverdelingsplan, dat het team jaarlijks zelf vaststelt.
Dat plan is het document waar je bij een sollicitatie naar moet vragen. Twee scholen met dezelfde formatie kunnen totaal verschillend uitpakken, afhankelijk van hoeveel uur ze vrijmaken voor niet-lesgebonden taken en hoe ze vervanging bij ziekte regelen. Een deeltijdbaan van drie dagen is in het basisonderwijs gebruikelijk; duobanen zijn eerder regel dan uitzondering.
Sinds de start in 1999 is MeesterBaan uitgegroeid tot het grootste vacatureplatform voor het onderwijs in Nederland, met jaarlijks meer dan 40.000 vacatures van ruim 7.000 aangesloten werkgevers (eigen cijfers, peiling mei 2026).
Meer lezen in de kennisbank
Bronnen
Geschreven en gecontroleerd door Redactie MeesterBaan. Laatst bijgewerkt op 08-09-2026.