Onderwijsassistent
Een onderwijsassistent ondersteunt de leraar bij instructie, leerlingbegeleiding en de dagelijkse organisatie van de klas. Je werkt in het basisonderwijs, speciaal onderwijs of MBO. Het salaris valt in schaal 5 van de CAO 2026 en loopt van € 2.550,- tot € 3.450,- bruto per maand bij voltijd. Voor een vaste aanstelling is een MBO-niveau 4 diploma vereist, doorgaans de opleiding Onderwijsassistent.
Bijgewerkt: 22 april 2026.
Onderwijsassistent of leraarondersteuner?
De twee functies worden vaak door elkaar gebruikt maar zijn niet hetzelfde. Een onderwijsassistent (schaal 5) werkt altijd onder directe verantwoordelijkheid van de leraar en voert opdrachten uit. Een leraarondersteuner (schaal 7 of 8) werkt zelfstandiger, mag taken in het kader van de lesovername doen en heeft meer verantwoordelijkheden op het gebied van leerlingenzorg. Het verschil zit echt in de functieomschrijving en de salarisschaal, niet slechts in de benaming.
Wat doet een onderwijsassistent dagelijks?
Met leerlingen
- Extra instructie: Je neemt kleine groepjes apart voor extra uitleg bij rekenen, taal of lezen — de verlengde instructie die de groepsleraar niet altijd zelf kan geven.
- Signaleren: Je ziet wie er moeite heeft, wie afhaakt of wie een andere aanpak nodig heeft. Die bevindingen koppel je terug naar de leraar.
- Individuele begeleiding: Leerlingen met specifieke ondersteuningsbehoeften begeleid je op maat, vaak in nauwe samenwerking met de intern begeleider.
Organisatie en voorbereiding
- Lesvoorbereiding: Lesmaterialen klaarzetten, werkbladen kopiëren en digitale middelen of schermen opstarten.
- Toezicht: Pleinwacht draaien tijdens de pauzes, toezicht houden in de gangen of tijdelijk bij andere groepen inspringen.
- Administratie: Toetsresultaten invoeren, leerlingdossiers netjes bijhouden en ondersteunen bij het oudercontact.
Opleiding en toegang
De meest directe route naar dit beroep is de opleiding Onderwijsassistent (MBO niveau 4), die drie jaar duurt in de reguliere BOL-variant of twee jaar via BBL (werken en leren tegelijk). Met een BBL-traject werk je al betaald op een school terwijl je studeert.
Heb je al een ander relevant diploma op MBO-4 niveau of hoger, zoals Pedagogisch Werk, SPW of een verwante HBO-opleiding? Dan erkennen sommige scholen dat als gelijkwaardig. Vraag dit na bij de school of het schoolbestuur. Er is geen landelijke officiële vrijstelling, maar in de praktijk is er veel ruimte voor maatwerkbeoordeling.
Salaris (2026)
| Functie | Schaal (CAO 2026) | Salaris bruto/maand (voltijd) |
|---|---|---|
| Onderwijsassistent | Schaal 5 | € 2.550,- – € 3.450,- |
| Leraarondersteuner | Schaal 7 of 8 | € 3.050,- – € 4.750,- |
Werkervaring telt mee bij het bepalen van je starttrede. Wie al jarenlang als klassenassistent werkt of stevige ervaring heeft in een aanverwante sector (zoals de kinderopvang), begint niet automatisch op trede 1. Vraag hier bij je sollicitatie altijd expliciet naar.
Doorgroeien
De functie van onderwijsassistent is voor veel mensen een fantastisch startpunt. Er zijn twee veelgekozen routes om verder te groeien:
- Leraarondersteuner: Je krijgt meer zelfstandigheid, een zwaarder takenpakket en een flink hoger salaris. Je hoeft vaak niet opnieuw te studeren als je al de benodigde ervaring en competenties hebt — de stap is afhankelijk van een passende vacature en jouw inzet.
- Leraar via de Pabo: Voor als je uiteindelijk volledig verantwoordelijk wilt zijn voor een eigen groep. Via een deeltijd-Pabo of zij-instroomtraject kun je doorstromen naar een volledige lesbevoegdheid, terwijl je blijft werken op je huidige school. Meer info vind je bij onze zij-instroom trajecten.
Dan is dit een uitstekend moment om door te groeien. Veel schoolbesturen zoeken hard naar leraarondersteuners of bieden gerichte trajecten aan om vanuit de rol van OA door te stromen naar een lesbevoegdheid. Maak een gratis OnderwijsID aan en activeer MeesterMatch. Scholen die op zoek zijn naar iemand met jouw profiel, kunnen je dan anoniem benaderen.
Veelgestelde vragen over de onderwijsassistent
Wat is het verschil tussen een onderwijsassistent en een leraarondersteuner?
Een onderwijsassistent (schaal 5) werkt altijd onder directe verantwoordelijkheid van de leraar en voert diens opdrachten uit. Een leraarondersteuner (schaal 7 of 8) werkt zelfstandiger, mag onder voorwaarden lessen overnemen en heeft meer taken op het gebied van leerlingenzorg. De functieomschrijving en de bijbehorende salarisschaal zijn hierin bepalend.
Kan ik zonder diploma werken als onderwijsassistent?
Voor een vaste aanstelling is een MBO-niveau 4 diploma vereist, in de meeste gevallen de specifieke opleiding Onderwijsassistent. Scholen nemen soms wel mensen aan die nog in opleiding zijn via een BBL-traject — je werkt dan vier dagen per week op school en gaat één dag naar school. Geheel zonder relevante (lopende) opleiding is een vaste functie als OA in principe niet mogelijk.
Waar kan ik werken als onderwijsassistent?
De meeste vacatures voor onderwijsassistenten vind je in het basisonderwijs. Er is echter ook structurele vraag in het speciaal (basis)onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs, waar de leerlingen intensievere begeleiding nodig hebben. Ook in het MBO werken onderwijsassistenten, vaak in de rol van instructeur of practicumbegeleider.
Wat verdient een onderwijsassistent in 2026?
Een onderwijsassistent valt in schaal 5 van de actuele CAO. Het bruto maandsalaris loopt in 2026 van € 2.550,- (als starter op de eerste trede) tot maximaal € 3.450,- bij een voltijdsaanstelling. Daarbovenop ontvang je nog 8% vakantiegeld en een dertiende maand (eindejaarsuitkering). Je eerdere werkervaring telt bovendien mee bij het bepalen van je starttrede.
Kan ik als onderwijsassistent doorgroeien naar leraar?
Ja, zeker. Via een deeltijd-Pabo of een zij-instroomtraject kun je doorstromen naar een volledige lesbevoegdheid, terwijl je gewoon deels blijft werken op je huidige school. Veel besturen stimuleren deze stap actief, omdat ze talentvolle mensen die ze al kennen natuurlijk liever behouden dan extern nieuw personeel te werven.