Wat doet een adjunct-directeur op een basisschool?

Het is kwart over acht op een dinsdagochtend. De directeur zit bij het bestuurskantoor, een leerkracht van groep 6 meldt zich ziek en er staat een ouder bij de balie die het niet eens is met een verwijzing naar het samenwerkingsverband. De adjunct-directeur regelt de vervanging, voert het gesprek met die ouder en zit om half elf alweer met de intern begeleider aan tafel voor de tussenevaluatie van de leesaanpak. Dat laatste is haar portefeuille. Die drie dingen achter elkaar, dat is de functie.

Wat doet een adjunct-directeur in het primair onderwijs precies?

De adjunct-directeur werkt op drie sporen tegelijk. Spoor één is de vervangende rol: als de directeur er niet is, neemt de adjunct de leiding over. Spoor twee is een eigen beleidsportefeuille die het hele jaar doorloopt, los van de vraag of de directeur aanwezig is. Spoor drie komt op grotere scholen erbij: leidinggeven aan een bouw of een deelteam. De verhouding tussen die drie sporen verschilt sterk per school.

Wettelijk is de directeur de basis. Artikel 29 van de Wet op het primair onderwijs bepaalt dat aan elke school een directeur verbonden is. De adjunct-directeur is geen verplichting maar een keuze van het schoolbestuur: hetzelfde artikel maakt de constructie mogelijk waarin een adjunct een deel van de leidinggevende taken overneemt, bijvoorbeeld wanneer één directeur aan meer scholen verbonden is. Welke taken dat zijn, staat niet in de wet. Dat legt het bevoegd gezag vast in het managementstatuut, waarvoor artikel 31 WPO de grondslag geeft.

Dat managementstatuut is voor jou als kandidaat het belangrijkste document van de hele sollicitatie. Twee adjunct-directeuren op twee scholen in dezelfde gemeente kunnen een compleet verschillende week hebben, puur omdat het ene bestuur de formatie bij de adjunct heeft belegd en het andere bij de directeur. Wie de begrippen schoolleider, directeur, locatiedirecteur en adjunct uit elkaar wil halen, vindt die afbakening in het overzicht over het verschil tussen schoolleider, directeur en adjunct-directeur. Het volledige takenpakket van de eindverantwoordelijke staat beschreven in het artikel over wat een schooldirecteur doet.

Wat betekent het vervangen van de directeur in de praktijk?

Vervangen betekent dat de eindverantwoordelijkheid tijdelijk bij jou ligt. Is de directeur er niet, dan neem jij de beslissingen over personeel, ouders, veiligheid en het contact met de inspectie. Is de directeur wél aanwezig, dan werk je in opdracht van en onder verantwoordelijkheid van de directeur. Dat onderscheid klinkt formeel, maar het bepaalt in de praktijk hoe zwaar een schooldag voor je voelt.

Het verschil wreekt zich vooral bij het onverwachte. Een incident op het plein, een ouder die met een klacht naar het bestuur wil, een leerkracht die halverwege de ochtend naar huis moet. Op zulke momenten kun je niet even overleggen. Je neemt het besluit, legt het vast en licht de directeur later bij. Voor leerkrachten die deze stap zetten, is dat de grootste verandering ten opzichte van het werk van een groepsleerkracht: je beslist niet meer alleen over je eigen groep.

Vraag in je sollicitatiegesprek hoe vaak die vervanging voorkomt en hoe ver het mandaat reikt. Bij een meerscholendirecteur die twee of drie locaties bedient, is vervangen geen uitzondering maar de normale gang van zaken. Bij een fulltime directeur op één school gaat het eerder om een paar weken per jaar. Dat maakt nogal wat uit voor de zwaarte van de functie en, in veel functiebouwwerken, ook voor de inschaling.

Welke beleidsportefeuille krijg je als adjunct-directeur?

Naast de vervangende rol beheer je doorgaans één of twee beleidsportefeuilles. Dat is het deel van de functie dat je agenda het hele jaar vult, ook in de weken dat de directeur gewoon op school is. Een portefeuille betekent dat jij de lijn uitzet, de uitvoering bewaakt en het team meeneemt op dat thema. Welke portefeuille je krijgt, verschilt per school en staat in het managementstatuut.

Dit zijn de portefeuilles die in vacatureteksten voor adjunct-directeuren het vaakst terugkomen:

• Kwaliteitszorg en het leerlingvolgsysteem: analyses, trendbesprekingen en de schoolzelfevaluatie.
• Passend onderwijs en zorgcoördinatie: de lijn met het samenwerkingsverband, arrangementen en de afstemming met de intern begeleider.
• Personeelsontwikkeling en professionalisering: gesprekkencyclus, scholingsplan en begeleiding van startende leerkrachten.
• Roostering en formatie: groepsindeling, inzet van de formatie en het opvangen van vervangingsvragen.
• Oudercommunicatie en het contact met de medezeggenschapsraad.
• ICT-beleid en digitale geletterdheid, inclusief de inkoop van methodes en devices.

Aan die portefeuille hangt ook budget. De CAO PO 2025-2027 verhoogt het PDI-budget voor directieleden per 1 augustus 2026 naar € 3.330 per jaar, tegenover € 555 per jaar plus 123 PDI-uren voor overige medewerkers. Als je de portefeuille personeelsontwikkeling beheert, ben jij vaak degene die uitlegt hoe dat verschil werkt.

Hoe ziet een werkweek van een adjunct-directeur eruit?

Een werkweek van een adjunct-directeur bestaat zelden uit aaneengesloten blokken. Je wisselt tussen korte operationele beslissingen in de ochtend, portefeuillewerk in de middag en overleg met directeur, intern begeleider of bestuur. Veel adjuncten staan ook nog een of twee dagen voor de klas, zeker op kleinere scholen. Die combinatie is de grootste bron van versnippering in de functie.

Blijf je deels lesgeven, dan geldt de jaartaak uit de CAO PO 2025-2027 gewoon voor je: 1659 uur per schooljaar bij een voltijdbetrekking, met standaard maximaal 940 uur lesgevende taken, ongeveer 25 lesuren per week. Het lesgevende deel en het leidinggevende deel moeten samen binnen die 1659 uur passen. In de praktijk is dat de afspraak waar adjuncten het vaakst op moeten terugkomen, omdat portefeuillewerk zich slecht laat inplannen tussen twee lesdagen door.

Over de omvang van een onderwijsweek bestaat één groot Nederlands urenonderzoek: de tijdsbestedingsmeting van de AOb uit 2015-2016 kwam voor een voltijds leerkracht in het primair onderwijs uit op gemiddeld 46,9 uur per week. Voor directieleden is er geen vergelijkbaar recent cijfer, maar de werkdruk is wel gemeten: uit het onderzoek van Oberon bij het Werkdrukakkoord (meting 2023) blijkt dat ongeveer 75% van het po-personeel vaak of altijd erg snel moet werken. Het aandeel dat vaak of altijd extra hard moet werken lag in 2023 acht procentpunt lager dan in 2017.

Werk je in deeltijd, reken dan scherp. De gemiddelde deeltijdfactor van leerkrachten in het primair onderwijs lag op ruim 0,72 fte (PO-Raad sectorrapportage, meting 2022-2023), en een adjunct-functie van drie dagen met een volledige portefeuille loopt snel vol. Wat een aanstelling in uren betekent, staat in de uitleg over fte berekenen in het onderwijs.

Hoe werk je samen met de directeur, het team en het bestuur?

De samenwerking met de directeur is de kern van de functie. Je bent geen tweede directeur en ook geen uitvoerder: je bent de persoon die de directeur op een paar afgebakende terreinen volledig ontlast. Dat werkt alleen als jullie vooraf afspreken welke besluiten jij zelfstandig neemt, welke je voorbereidt en welke altijd bij de directeur blijven. Zonder die afspraak loopt elke portefeuille vast op overleg.

Richting het team ligt de zaak gevoeliger. Als adjunct kom je vaak voort uit het team waar je nu leiding aan geeft. Je voert functioneringsgesprekken met collega's met wie je vorig jaar nog koffie dronk in de teamkamer, en je moet soms een besluit verdedigen dat je zelf niet bedacht hebt. Adjuncten die deze stap goed doorkomen, maken meestal in de eerste maanden expliciet wat er verandert in hun rol, in plaats van te hopen dat het vanzelf duidelijk wordt.

Op grotere scholen krijg je daarbovenop de aansturing van een bouw of een deelteam. Je stelt dan het bouwplan op, bewaakt de onderwijskwaliteit in die groepen en voert de gesprekkencyclus met de leerkrachten van jouw deel van de school. Dat maakt de functie in feite een middenmanagementrol tussen de directeur en de bouwcoördinatoren. Op kleine scholen bestaat die laag niet en blijft de functie beperkt tot vervangen en portefeuille. Vacatures voor deze laag verschijnen bij MeesterBaan zowel onder vacatures adjunct-directeur als onder vacatures in het middenmanagement.

Richting het bestuur hangt veel af van hoe de school het heeft ingericht: schuif je zelf aan bij het directieoverleg, of loopt alle communicatie via de directeur? Adjuncten die bij dat bestuurlijke overleg aanschuiven, stromen vaker door naar een directeursfunctie binnen dezelfde stichting.

Wat vraagt de adjunct-directeursfunctie aan opleiding en registratie?

Schoolleiders in het primair onderwijs zijn verplicht geregistreerd in het beroepsregister, dat inmiddels Ascenda heet en voorheen Schoolleidersregister PO was. Die registratieplicht geldt sinds 1 februari 2013 en omvat zowel directeuren als adjunct-directeuren. Je registreert je als Registerdirecteur Onderwijs, afgekort RDO, of als RDO in opleiding zolang je de schoolleidersopleiding nog volgt.

Voor de adjunct-functie is het niveau basisbekwaam gangbaar: een opleiding van minimaal 15 EC. Het niveau vakbekwaam vraagt minimaal 30 EC en is de gangbare eis voor het directeurschap. Bekwaamheid kun je ook aantonen met een relevante master, een toetsend assessment, een EVC-procedure of een individuele diplomawaardering. Herregistratie volgt op basis van professionalisering, in cycli van enkele jaren. Welke routes er precies zijn en wat ze kosten, staat uitgewerkt in het artikel over de opleiding tot schooldirecteur.

De inschaling loopt in het primair onderwijs via de adjunct-directeursschalen A11, A12 en A13. Schaal A11 loopt per 1 november 2025 van € 3.644 tot € 6.432 bruto per maand bij een voltijdbetrekking, volgens de salaristabellen van de PO-Raad bij de CAO PO 2025-2027. Welke schaal een bestuur hanteert, hangt af van de zwaarte van de functie en van het functiebouwwerk. De volledige tabellen vind je in het overzicht van het salaris van schooldirecteuren en adjunct-directeuren.

Is adjunct-directeur een goede tussenstap naar het directeurschap?

Voor veel leerkrachten die willen doorstromen naar een directeursfunctie is de adjunct-directeursrol de logische tussenstap. Je ontwikkelt de leiderschapscompetenties die het directeurschap vraagt zonder dat je al de volledige eindverantwoordelijkheid draagt. Je werkt dagelijks samen met de directeur, leert de bestuursdynamiek kennen en bouwt ervaring op met personeelsgesprekken, kwaliteitszorg en oudercommunicatie.

Praktisch werkt de opleidingsvolgorde in je voordeel. De opleiding basisbekwaam van minimaal 15 EC volstaat voor de adjunct-functie. Voor de stap naar directeur is vakbekwaam nodig, minimaal 30 EC. Veel adjunct-directeuren combineren de functie met het afronden van die vakbekwaamopleiding, zodat ze klaar zijn wanneer een directeursvacature binnen het bestuur vrijkomt. Dat is meestal ook het moment waarop de doorstroom plaatsvindt: intern, bij een school die je al kent.

Niet iedereen gebruikt de functie zo. Een deel van de adjunct-directeuren blijft bewust in de rol, omdat beleidswerk en teamleiding zonder volledige bestuurlijke verantwoordelijkheid precies past. De portefeuilles die bij de functie horen, zijn inhoudelijk zwaar en vragen jarenlange opbouw. Wie wel verder wil, kijkt naar het aanbod onder vacatures voor directeur.

Dat er beweging in deze laag zit, blijkt uit het aanbod op MeesterBaan zelf. In 2025 stonden er 32.433 onderwijsvacatures online op het platform, geplaatst door 4.134 unieke scholen. MeesterBaan werkt voor de werving van schoolleiders samen met de AVS, zoals beschreven in het bericht over de samenwerking tussen MeesterBaan en AVS.

Wil je verder lezen voordat je solliciteert? Het artikel over wat een schooldirecteur doet laat zien welke verantwoordelijkheid je overneemt zodra de directeur afwezig is. De begrippen rond schoolleiding staan op een rij in het overzicht over het verschil tussen schoolleider, directeur en adjunct-directeur, en de bedragen per schaal vind je bij het salaris van schooldirecteuren en adjunct-directeuren. Bereid je je voor op het gesprek, kijk dan naar de tips voor een succesvol sollicitatiegesprek.

Geschreven door Redactie MeesterBaan

Jouw gids in het onderwijslandschap. Sinds 1999 verbindt MeesterBaan kandidaten met scholen, met een redactie die zelf onderwijservaring heeft.