Verschil schoolleider, directeur en adjunct-directeur

Drie vacatures van hetzelfde schoolbestuur, drie verschillende koppen. De eerste zoekt een schoolleider, de tweede een locatiedirecteur, de derde een adjunct-directeur met een eigen portefeuille. In de tekst eronder staan grotendeels dezelfde taken. Wie vanuit de klas naar zo'n rij kijkt, kan er nauwelijks uit opmaken welke stap groter is en welke aanstelling meer betaalt. Die verwarring is geen slordigheid van één bestuur: de sector gebruikt de termen zelf ook door elkaar.

Wat is het verschil tussen een schoolleider en een schooldirecteur?

Schoolleider is een verzamelnaam, schooldirecteur is een functie. Onder schoolleider vallen alle leidinggevenden in het primair onderwijs: directeuren en adjunct-directeuren allebei. De schooldirecteur is daarbinnen de eindverantwoordelijke leidinggevende van de school. Iedere schooldirecteur is dus een schoolleider, maar niet iedere schoolleider is directeur. Overheidssites, opleidingen en vacaturebanken gebruiken beide woorden vaak alsof ze hetzelfde betekenen.

Het verschil zit in de laag waarop een woord werkt. De Wet op het primair onderwijs regelt in artikel 29 dat aan elke school een directeur verbonden is en dat een bestuur er adjunct-directeuren aan kan toevoegen. De wet legt daarmee de functie vast, niet de verzamelnaam. De CAO PO 2025-2027 doet hetzelfde: die kent salarisschalen voor directeuren en voor adjunct-directeuren, en gebruikt schoolleider als overkoepelend begrip voor beide groepen, onder meer in de bepalingen over professionalisering en registratie.

De Vereniging Openbaar Onderwijs schrijft het in haar uitleg over de medezeggenschapsraad precies zo op: de schoolleider heet in de praktijk ook directeur of locatieleider, en in het voortgezet onderwijs rector. Onder verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag ligt de onderwijskundige, organisatorische en huishoudelijke leiding van de school bij die persoon.

Voor jou als kandidaat heeft dat een praktisch gevolg. Zoek je op de term schoolleider, dan krijg je zowel directeursvacatures als adjunct-vacatures te zien. Kijk daarom niet naar de kop, maar naar twee dingen in de tekst: de genoemde salarisschaal en het woord eindverantwoordelijk.

Welke directiefuncties kent het primair onderwijs?

De CAO PO 2025-2027 kent twee directiefuncties: directeur en adjunct-directeur. Alles wat je verder tegenkomt is een variant daarop of een eigen benaming van het bestuur. Locatiedirecteur, meerscholendirecteur en teamleider staan niet als zelfstandige functie in de cao. Bovenschools directeur bestaat wel als voorbeeldfunctie binnen de directeursreeks. Bestuurder valt onder een andere cao.

De tabel laat zien waar de scheidslijnen lopen, maar de praktijk is rommeliger. Een bestuur mag zijn functies zelf beschrijven, zolang de weging gebeurt met FUWA PO, waarin functies op veertien kenmerken worden beoordeeld. Twee locatiedirecteuren bij verschillende besturen kunnen daardoor in een andere schaal zitten bij vrijwel hetzelfde takenpakket.

Wat is het verschil tussen een directeur en een adjunct-directeur?

Het onderscheid draait om vier punten: eindverantwoordelijkheid, wettelijke status, reikwijdte van de portefeuille en salarisschaal. De directeur is altijd eindverantwoordelijk en wettelijk aan de school verbonden. De adjunct-directeur is optioneel, werkt in opdracht van de directeur en neemt de eindverantwoordelijkheid alleen over tijdens diens afwezigheid. De adjunct zit in schaal A11 tot A13, de directeur in D12 tot D15 (CAO PO 2025-2027).

Eindverantwoordelijkheid is het punt dat in een sollicitatiegesprek het zwaarst weegt. De directeur tekent voor het schoolplan, voert de beoordelingsgesprekken, is aanspreekbaar op de onderwijsresultaten en is de gesprekspartner van de inspectie bij een schoolbezoek. Een adjunct-directeur voert dezelfde soort gesprekken, maar in opdracht en binnen kaders die de directeur heeft vastgesteld. Gaat het mis, dan legt de directeur verantwoording af aan het bestuur.

Het tweede punt is de wettelijke status. Artikel 29 van de Wet op het primair onderwijs verplicht een directeur per school. Een adjunct-directeur is toegestaan maar niet verplicht: het bestuur besluit of de schoolomvang of de organisatievorm daar aanleiding toe geeft. Je vindt adjuncten daarom vooral op grotere scholen en bij besturen waar één directeur meerdere scholen aanstuurt.

Het derde punt is de portefeuille. De directeur dekt alle domeinen: onderwijs, personeel, bedrijfsvoering en externe vertegenwoordiging. Een adjunct-directeur krijgt meestal één of twee domeinen toegewezen, bijvoorbeeld de onderbouw, het zorgteam of de kwaliteitszorg. Dat maakt de functie inhoudelijk smaller, maar niet lichter: je stuurt wel degelijk collega's aan en draagt eigen resultaatverantwoordelijkheid.

Wat verdienen een directeur en een adjunct-directeur?

Directeuren vallen in de directieschalen D12 tot en met D15. Per 1 november 2025 loopt D12 van € 3.659 tot € 7.313 bruto per maand bij een voltijdaanstelling, D13 van € 5.691 tot € 8.065, D14 van € 6.517 tot € 8.708 en D15 van € 6.841 tot € 9.562 (PO-Raad, salaristabellen CAO PO 2025-2027). Adjunct-directeuren zitten in A11 tot A13.

Voor de adjunct-schalen gelden per dezelfde datum deze bedragen: A11 van € 3.644 tot € 6.432, A12 van € 3.659 tot € 7.313 en A13 van € 5.691 tot € 8.065 bruto per maand bij een voltijdaanstelling (PO-Raad, salaristabellen CAO PO 2025-2027). De overlap tussen A12 en D12 is opvallend: die twee schalen zijn identiek. Een ervaren adjunct-directeur in A13 kan meer verdienen dan een beginnende directeur in D12.

Welke schaal geldt, hangt niet af van de functietitel maar van de weging van de functiebeschrijving in FUWA PO. Schoolgrootte speelt mee, maar het zwaarst wegen de mate van integraal leidinggeven, de beleidsvrijheid die het bestuur mandateert en de complexiteit van de omgeving.

Boven op het maandsalaris komt de afgesproken loonontwikkeling uit de CAO PO 2025-2027: 4,6% per 1 november 2025 en 1,2% per 1 november 2026. Wil je de omrekening van deeltijdfactor naar maandbedrag zelf natrekken, dan staat die stap voor stap in de uitleg over fte berekenen in het onderwijs. Het bredere beeld voor de sector staat in het overzicht van het salaris in het basisonderwijs in 2026.

Wat betekenen basisbekwaam en vakbekwaam voor je functie?

Basisbekwaam en vakbekwaam zijn de twee opleidings- en registratieniveaus voor schoolleiders in het primair onderwijs. Directieleden zijn verplicht zich te registreren in het beroepsregister, dat sinds kort Ascenda heet en daarvoor Schoolleidersregister PO. Basisbekwaam is het instapniveau en in de praktijk gangbaar voor adjunct-directeuren, vakbekwaam het vervolgniveau en gangbaar voor directeuren. Een wettelijke koppeling tussen niveau en functietitel bestaat niet.

De registratieplicht komt niet uit de wet maar uit de cao. Artikel 9.7 van de CAO PO regelt het professionaliseringsbudget en de registratie van directieleden: alle directieleden schrijven zich in en herregistreren zich volgens het registerreglement. Wie is ingeschreven, voert de titel Registerdirecteur Onderwijs. Herregistratie volgt op basis van verzamelde professionaliseringspunten, waarbij 100 tot 119 punten recht geven op een nieuwe registratieperiode van vijf jaar.

De studielast verschilt per aanbieder. Bij Windesheim telt de post-hbo-opleiding Basisbekwaam schoolleider 18 EC en ruim 500 studiebelastingsuren, verdeeld over dertien maanden, met registratie als RDO niveau 1 als resultaat. De aansluitende opleiding Vakbekwaam schoolleider telt 15 EC over twaalf maanden en leidt tot RDO niveau 2. Cumulatief kom je zo rond de 30 EC uit.

Bekwaamheid hoeft niet per se via een opleiding. Rijksoverheid noemt vier andere routes: een relevante master, een toetsend assessment, een EVC-procedure en een individuele diplomawaardering. Voor het geld hoef je het niet te laten: het professionaliseringsbudget voor directieleden gaat per 1 augustus 2026 naar € 3.330 per jaar, tegenover € 555 per jaar plus 123 PDI-uren voor overige medewerkers (CAO PO 2025-2027).

Wat zijn een locatiedirecteur, een meerscholendirecteur en een teamleider?

Dit zijn benamingen die besturen zelf kiezen om hun organisatievorm zichtbaar te maken. Een locatiedirecteur geeft leiding aan één locatie binnen een grotere school of stichting. Een meerscholendirecteur stuurt twee of meer scholen aan en is voor alle daarvan eindverantwoordelijk. Teamleider is in het primair onderwijs meestal geen directiefunctie, maar een coördinerende rol binnen het team.

De locatiedirecteur komt voor bij besturen met meerdere gebouwen onder één brinnummer of met een integraal kindcentrum. Je bent verantwoordelijk voor het dagelijkse reilen en zeilen van jouw locatie, binnen het mandaat dat de bovenschoolse directie of het bestuur je geeft. Hoe ver dat mandaat reikt, verschilt sterk. Vraag in het gesprek expliciet naar begroting, formatie en beoordelingsbevoegdheid, want dat bepaalt of dit een volwaardige directeursfunctie is. Vacatures voor locatiedirecteur in het onderwijs lopen daardoor sterk uiteen in zwaarte.

De meerscholendirecteur is een antwoord op krimp en op het tekort aan schoolleiders. Eén directeur draagt de eindverantwoordelijkheid voor meerdere scholen, vaak met per school een adjunct-directeur die de dagelijkse leiding heeft. Voor de adjunct betekent die constructie meer zelfstandigheid dan gebruikelijk.

Teamleider vraagt de meeste oplettendheid. In het voortgezet onderwijs is de teamleider of afdelingsleider een herkenbare middenmanagementfunctie met een eigen functiereeks. In het primair onderwijs gebruiken besturen het woord losser, vaak voor wat elders bouwcoördinator heet: een leraar met coördinerende taken, zonder directieschaal en zonder registratieplicht. Staat er wel een directieschaal in de vacature, dan is het materieel een adjunct-functie. De vacatures voor teamleider in het onderwijs laten dat verschil goed zien.

Kies je eerst voor adjunct-directeur of meteen voor directeur?

Overweeg je de stap naar schoolleiderschap maar twijfel je tussen adjunct-directeur en directeur? Als eerste leidinggevende stap kiezen de meeste leerkrachten voor de adjunct-rol: je bouwt ervaring op zonder de volledige eindverantwoordelijkheid te dragen, en de basisbekwame opleiding is toegankelijker dan de vakbekwame. Ben je al langer coördinator of leidinggevende, binnen of buiten het onderwijs, dan is een directeursvacature reëel.

Het verschil in vraag naar ervaring zie je terug in de vacatureteksten. Vacatures voor adjunct-directeur staan vaker open voor kandidaten die nog in opleiding zijn en soms voor leerkrachten zonder eerdere leidinggevende aanstelling. Vacatures voor directeur vragen doorgaans aantoonbare leidinggevende ervaring in het onderwijs en een afgeronde of lopende vakbekwame opleiding. Dat maakt de route planbaar: veel adjuncten starten het vakbekwame traject tijdens hun adjunct-periode, zodat ze klaar zijn wanneer een directeursplek vrijkomt.

Hoe groot is de markt waarin je zoekt? In 2025 stonden er 32.433 onderwijsvacatures op MeesterBaan, geplaatst door 4.134 verschillende scholen en onderwijsorganisaties (MeesterBaan, feiten en cijfers). Directiefuncties vormen daarvan een klein deel, maar ze komen het hele jaar door vrij, met een piek in het voorjaar wanneer besturen de formatie voor het volgende schooljaar rondmaken.

Kijk ook naar de schoolsoort. Een dorpsschool met acht collega's vraagt iets anders dan een school met vierhonderd leerlingen en een managementteam. Wat beide gemeen hebben, sluit aan op het profiel van de leerkracht in het primair onderwijs waar je vandaan komt: je blijft onderwijsinhoudelijk verantwoordelijk, alleen niet meer voor één groep.

De onderliggende structuur is eenvoudig: één verzamelnaam, twee cao-functies en een reeks varianten die daar bovenop is gebouwd. Weet je welke schaal en welke verantwoordelijkheid bij een vacature horen, dan lees je elke advertentie in een paar minuten. Oriënteer je breder, dan geeft het overzicht van het basisonderwijs als sector context. Zoek je gericht, bekijk dan de vacatures voor adjunct-directeur in het onderwijs of de bovenschoolse laag via vacatures voor bestuurder in het onderwijs. Achtergrond bij de werving van schoolleiders staat in het bericht over MeesterBaan en AVS die werving bundelen.

Geschreven door Redactie MeesterBaan

Jouw gids in het onderwijslandschap. Sinds 1999 verbindt MeesterBaan kandidaten met scholen, met een redactie die zelf onderwijservaring heeft.