Voordelen en nadelen van werken als groepsleerkracht

Een vrijdagmiddag in mei, kwart over twee. Een jongen uit groep 3 die in september nog geen letter herkende, leest hardop een bladzijde voor aan de klas. Hij struikelt twee keer, gaat door, kijkt op. Diezelfde week zit je op woensdagavond om negen uur nog achter je laptop om vijfentwintig handelingsplannen bij te werken voor het gesprek met de intern begeleider. Beide momenten horen bij hetzelfde beroep, en allebei wegen ze mee in je afweging.

Hoe wegen de voordelen en de nadelen tegen elkaar op?

Ze staan grotendeels los van elkaar. De voordelen zitten in de inhoud van het werk, in de zekerheid van een baan en in de manier waarop het onderwijs deeltijd en verlof heeft geregeld. De nadelen zitten vrijwel allemaal in de randvoorwaarden: de hoeveelheid uren, de administratie eromheen en de emotionele belasting. Wie het beroep overweegt, beslist dus eigenlijk over twee losse vragen.

De tabel hieronder zet zeven voordelen naast zeven nadelen. De cijfers komen uit de CAO PO 2025-2027, het tijdsbestedingsonderzoek van de Algemene Onderwijsbond, het onderzoek naar het Werkdrukakkoord van Oberon en de arbeidsmarktcijfers van het Arbeidsmarktplatform PO.

Twee dingen vallen op als je de kolommen naast elkaar legt. De voordelen zijn grotendeels landelijk geregeld: verlof, salarisschalen en deeltijdrechten staan in de cao en gelden overal hetzelfde. De nadelen zijn dat niet. Werkdruk, administratielast en takenpakket verschillen per bestuur, per school en zelfs per bouw. Dat betekent dat je op de nadelen meer invloed hebt dan op de voordelen, vooral via de school die je uitkiest.

Hoe zeker is je baan als groepsleerkracht?

Zeer zeker, en dat is voorlopig het sterkste voordeel van het beroep. Het personeelstekort in het primair onderwijs bedroeg 8,1% van de werkgelegenheid op peildatum 1 oktober 2024, omgerekend ongeveer 7.730 fte aan openstaande vacatures en verborgen tekorten (Arbeidsmarktplatform PO, meting Centerdata). Als afgestudeerde pabo'er of bevoegde zij-instromer vind je vrijwel altijd werk, meestal binnen de regio van je voorkeur.

Dat beeld zie je terug in het aanbod. In 2025 stonden er op MeesterBaan 32.433 onderwijsvacatures online, geplaatst door 4.134 verschillende scholen en onderwijsorganisaties (MeesterBaan, feiten en cijfers). Voor wie van baan wil wisselen betekent dat iets praktisch: je kunt kiezen. Bevalt de werkwijze van een school niet, dan zit je niet vast aan een krappe markt waarop je elk aanbod moet aannemen.

Die keuzevrijheid werkt ook de andere kant op. Omdat scholen moeilijk vervanging vinden, komen onvervulde uren bij het zittende team terecht: je vangt een collega op of je ziet je ambulante tijd verdampen. Baanzekerheid en werkdruk komen in het basisonderwijs uit dezelfde bron.

Twijfel je nog over de route naar het beroep, dan zet het overzicht van de opleidingen tot groepsleerkracht de mogelijkheden op een rij. Kom je uit een andere sector, kijk dan naar de zes zij-instroomroutes met hun eisen.

Wat verdien je, en wat valt daarop af te dingen?

Het salaris is redelijk, en tegelijk het punt waarop het beroep het vaakst tekortschiet in vergelijkingen. Een startende leerkracht in schaal L10 verdient per 1 november 2025 € 3.622 bruto per maand bij voltijd, oplopend tot € 5.520 aan het einde van die schaal (PO-Raad, salaristabellen cao primair onderwijs 2025-2027). In L11 loopt de schaal door tot € 6.432 en in L12 tot € 7.313.

Wat dat in de praktijk oplevert, laat de sectorrapportage van de PO-Raad zien: een leerkracht die twaalf jaar in dienst is, verdient bij een voltijdaanstelling ongeveer € 5.030 bruto per maand, per jaar zo'n € 71.000 inclusief vakantiegeld, eindejaarsuitkering en toelagen. De CAO PO 2025-2027 legde bovenop die bedragen een loonsverhoging van 4,6% per 1 november 2025 vast en 1,2% per 1 november 2026.

De keerzijde zit aan het begin van de loopbaan. Het startsalaris blijft achter bij een deel van de hbo-functies met een vergelijkbaar opleidingsniveau en een vergelijkbare verantwoordelijkheid, zeker in techniek en ICT. Stap je over vanuit het bedrijfsleven, reken dan op een tijdelijke terugval in inkomen, die deels wordt goedgemaakt doordat je ervaringsjaren soms meetellen bij de inschaling.

De volledige opbouw per schaal en per trede vind je in de salariswijzer voor leerkrachten in het po en in het overzicht van het salaris van een groepsleerkracht.

Hoeveel vrije tijd en flexibiliteit houd je over?

Meer dan in vrijwel elke andere sector, en dat is geen marketingpraatje maar cao-tekst. Een voltijdmedewerker in het primair onderwijs heeft recht op 428 klokuren vakantieverlof per jaar (PO-Raad, verlofregelingen cao po). Het wettelijk minimum is viermaal de wekelijkse arbeidsduur, bij veertig uur per week dus 160 uur. Je krijgt in het onderwijs ruim tweeënhalf keer dat minimum.

Die uren vallen samen met de schoolvakanties, wat betekent dat je ze niet zelf inplant. Voor ouders met schoolgaande kinderen is dat een groot voordeel: je bent vrij wanneer zij vrij zijn. Wie graag buiten het hoogseizoen reist of losse dagen wil opnemen, ervaart precies dezelfde regeling als een beperking.

Deeltijd werken is in het basisonderwijs gewoon. Leerkrachten in het po werken gemiddeld ruim 0,72 fte, ongeveer drieëneenhalve dag per week (PO-Raad sectorrapportage, meting 2022-2023). Een duobaan waarbij twee leerkrachten samen een groep draaien, hoef je nauwelijks te bevechten. Let er wel op dat taken als oudergesprekken, teamoverleg en scholing niet netjes meeschalen met je deeltijdfactor, waardoor een aanstelling van 0,8 fte in de praktijk vaak iets meer kost dan vier vijfde van een week. Wil je die omrekening precies natrekken, dan staat de formule in de uitleg over fte berekenen in het onderwijs.

Hoe zwaar zijn de werkweek en de werkdruk?

Zwaarder dan de cao suggereert. De jaartaak telt 1659 uur, ongeveer veertig uur per week (CAO PO 2025-2027), maar het tijdsbestedingsonderzoek van de Algemene Onderwijsbond komt uit op gemiddeld 46,9 uur per week bij een voltijdaanstelling, ongeveer 17% boven de norm. Van die week gaat 5,7 uur naar administratie en verslaglegging.

De werkdrukcijfers wijzen dezelfde kant op. In het onderzoek naar het Werkdrukakkoord gaf in 2023 circa 75% van het po-personeel aan vaak of altijd erg snel te moeten werken en 68% dat er heel veel werk te doen is (Oberon, meting 2023). Het aandeel dat vaak of altijd extra hard moet werken lag in 2023 wel acht procentpunt lager dan in 2017, dus de richting is gunstig.

De volledige dagindeling, de urenverdeling per taak en de maatregelen waarmee scholen de druk verlagen, staan uitgewerkt in een apart artikel. Wil je weten hoe een gewone dinsdag in groep 4 eruitziet en waar die extra zeven uur in gaan zitten, kijk dan in het artikel over de werkweek en werkdruk van een groepsleerkracht.

Wat vraagt het beroep emotioneel van je?

Meer dan de meeste kantoorbanen. Je staat de hele dag aan, voor vijfentwintig kinderen tegelijk, en je neemt de zorgen van een deel van hen mee naar huis. In 2023 gaf 42% van het personeel in het primair onderwijs aan zich aan het einde van een werkdag leeg te voelen (Arbeidsmarktanalyse primair onderwijs 2024, op basis van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden).

Die belasting komt niet alleen uit het lesgeven. Een kind met een moeilijke thuissituatie, een ouder die boos aan het hek staat, een leerling die je een grensadvies moet geven: dat zijn geen taken die om vijf uur ophouden. Veel leerkrachten beschrijven het als moeilijk om het hoofd uit te zetten, ook in weken waarin het urenaantal netjes binnen de perken blijft.

Tegelijk blijkt uit dezelfde cijfers dat het werk gewaardeerd wordt. In 2023 was 80% van de medewerkers in het primair onderwijs tevreden of zeer tevreden over de arbeidsomstandigheden, tegen 70% in 2019 (Arbeidsmarktanalyse primair onderwijs 2024). Zwaar en zinvol sluiten elkaar in dit beroep niet uit, en dat verklaart waarom veel leerkrachten blijven ondanks de uren.

Wat helpt, is weten waar je instapt. Een realistisch beeld van het takenpakket voorkomt de teleurstelling die in het eerste jaar de meeste uitval veroorzaakt. Het artikel over wat een groepsleerkracht precies doet beschrijft die taken van dag tot dag.

Waarom maakt de school die je kiest zoveel verschil?

Omdat vrijwel elk nadeel uit de tabel op schoolniveau wordt bepaald. De cao regelt je verlof, je schaal en je jaartaak van 1659 uur, maar niet hoeveel vergaderingen er zijn, in hoeveel systemen je hetzelfde registreert of wie invalt als een collega ziek wordt. Tussen twee scholen met identieke bekostiging kan het verschil in ervaren werkdruk groter zijn dan tussen twee beroepen.

Sinds het Werkdrukakkoord krijgen scholen geld dat het team zelf besteedt aan werkdrukverlichting. De ene school zet er onderwijsassistenten of vakleerkrachten voor aan, waardoor jij tijdens een gymles ruimte hebt voor voorbereiding. De andere school verdeelt het bedrag over kleine posten waarvan je in je weekindeling niets merkt. Diezelfde keuze verklaart een groot deel van de acht procentpunt daling in werkdruk sinds 2017 die Oberon in 2023 mat.

Let bij een sollicitatie ook op de taakverdeling. Vraag wie de leerlingenzorg coördineert, hoeveel vergaderavonden er per jaar staan, welke registratiesystemen er naast elkaar draaien en hoe de school invalwerk opvangt. De antwoorden zeggen meer over je toekomstige werkweek dan de vacaturetekst.

Is groepsleerkracht een beroep dat bij jou past?

Het beroep past goed als je houdt van direct contact met kinderen, waarde hecht aan maatschappelijke betekenis en goed functioneert in een dag die zelden loopt zoals gepland. Het past minder goed als administratie je energie kost, als je een baan zoekt die na werktijd echt ophoudt, of als je je vakanties zelf wilt inplannen.

Loop de zeven nadelen uit de tabel langs en vraag je per punt af of je ermee kunt leven. De werkweek van 46,9 uur en de emotionele belasting zijn de twee die het vaakst de doorslag geven, want die veranderen niet met je ervaring. De administratielast en het takenpakket wegen zwaarder in je eerste jaren, als je nog geen routine hebt in het invullen van dossiers en het voorbereiden van lessen.

Eén gegeven weegt zwaarder dan alle andere: de school die je kiest bepaalt je werkbeleving meer dan het beroep zelf. Twee leerkrachten met dezelfde bevoegdheid en dezelfde groepsgrootte kunnen totaal verschillend over hun werk praten omdat de ene school de randvoorwaarden op orde heeft en de andere niet. Vraag bij je sollicitatie daarom expliciet naar de besteding van de werkdrukgelden en naar de taakverdeling binnen het team.

Twijfel je tussen een groep en een vak, kijk dan naar het verschil tussen een groepsleerkracht en een vakleerkracht. Een vakleerkracht ruilt de vaste band met één groep in voor minder eigenaarschap en meestal minder administratie.

Werken als groepsleerkracht is zwaarder dan de folder belooft en waardevoller dan de cijfers laten zien. De afweging valt zelden uit op één argument: het gaat om de vraag of de uren en de emotionele belasting opwegen tegen het werk zelf, en of je een school vindt die de randvoorwaarden serieus neemt. Oriënteer je verder via de functiebeschrijving van leerkracht of via het overzicht van het basisonderwijs als sector. Ben je eruit, dan vind je het actuele aanbod bij de vacatures in het basisonderwijs.

Geschreven door Redactie MeesterBaan

Jouw gids in het onderwijslandschap. Sinds 1999 verbindt MeesterBaan kandidaten met scholen, met een redactie die zelf onderwijservaring heeft.