Werkweek groepsleerkracht: uren, werkdruk en dagindeling

Kwart over vijf op een dinsdag in oktober. De laatste leerling is al twee uur weg, het lokaal is opgeruimd, maar op het bureau ligt nog een stapel rekentoetsen die morgen besproken wordt. Dat beeld hoort bij het vak, en het is precies wat je wilt weten voordat je aan de pabo begint of vanuit een andere baan overstapt: hoeveel uur kost dit werk echt, en hoe zwaar voelt het.

Hoe ziet de werkweek van een groepsleerkracht er formeel uit?

Een voltijdbaan in het primair onderwijs is vastgelegd als een jaartaak van 1659 uur per schooljaar (CAO PO 2025-2027, looptijd 1 november 2025 tot en met 28 februari 2027). Gedeeld door de schoolweken komt dat neer op ongeveer 40 uur per week. Van die jaartaak is standaard maximaal 940 uur bestemd voor lesgevende taken, ongeveer 25 lesuren per week.

De rest van de jaartaak gaat op aan alles wat om het lesgeven heen zit: voorbereiden en nakijken, oudergesprekken, teamoverleg, leerlingbesprekingen met de intern begeleider, scholing en schooltaken. Scholen leggen die verdeling vast in het werkverdelingsplan. Daarin kan het team afspreken met welke opslagfactor de tijd voor voor- en nawerk wordt berekend. Wil je de omrekening van uren naar deeltijdfactor en salaris precies natrekken, dan staat die in FTE berekenen in het onderwijs.

Twee dingen vallen op in die formele structuur. De jaartaak is een jaarbedrag, geen weekbedrag, dus een drukke week mag zwaarder zijn zolang een andere week lichter is. En de 940 lesuren zijn een uitgangspunt, geen absoluut plafond: met wederzijds goedvinden mag een leerkracht meer lesuren draaien, mits het totaal binnen de 1659 uur blijft.

Hoeveel uur werkt een groepsleerkracht in de praktijk?

In de praktijk werken groepsleerkrachten meer dan de cao-norm. Het tijdsbestedingsonderzoek van de Algemene Onderwijsbond komt uit op gemiddeld 46,9 uur per week voor een voltijds leerkracht in het basisonderwijs, bijna zeven uur boven de 40-urige norm. Dat onderzoek dateert uit 2016 en is nog altijd het meest recente grootschalige urenonderzoek in het primair onderwijs.

Bron: Algemene Onderwijsbond, tijdsbestedingsonderzoek leraren po en vo (meting 2015-2016). De verdeling is indicatief en telt door afronding niet exact op. Wat het cijfer vooral laat zien: minder dan vier op de tien werkuren gaan op aan lesgeven zelf. De rest van de week bestaat uit werk dat onzichtbaar is voor wie van buiten naar het vak kijkt.

Hoe verloopt een reguliere lesdag in groep 4?

Een gewone lesdag begint ruim voor de eerste leerling binnenkomt en eindigt ruim nadat de laatste is vertrokken. Reken op negen tot negeneenhalf uur op school, waarvan ongeveer vijfeneenhalf uur voor de klas. De rest is voorbereiding, overleg en nakijkwerk.

Om kwart voor acht arriveer je op school. Het lokaal staat er verlaten bij. Je zet de rekenmaterialen klaar, schrijft de woordrijtjes op het bord en werkt de planbordkaartjes bij. Half negen stromen de leerlingen binnen, je begroet ze, controleert de aanwezigheid en opent de dag. Tussen kwart voor negen en twaalf uur wisselen instructiemomenten rekenen en taal af met zelfstandig werken. Je loopt de klas door, geeft extra uitleg aan twee leerlingen die dat nodig hebben en noteert een observatie in het leerlingvolgsysteem.

Van twaalf tot half een is het pauze, in theorie. In de praktijk staat een ouder je bij het hek op te wachten met een vraag en wil de intern begeleider kort afstemmen over een zorgleerling. Je eet je boterham achter je bureau. De middag vult zich met aardrijkskunde, een creatief vak en bewegingsonderwijs in de gymzaal. Om drie uur gaan de leerlingen naar huis. Dan begint het tweede deel van de dag: nakijken, resultaten invoeren en de lessen van morgen voorbereiden. Rond half zes rijd je naar huis.

Hoe verloopt een intensieve dag in groep 8?

In piekperioden loopt de dag verder uit. Rond de schooladviezen in groep 8 is tien uur op school geen uitzondering, met avondwerk erbovenop. Die weken bepalen voor een groot deel waarom het jaargemiddelde boven de veertig uur uitkomt.

Half acht ben je er, eerder dan normaal, omdat er voor de lesdag een gesprek met de intern begeleider staat over een leerling met een grensadvies. Tussen half negen en twaalf draai je reguliere lessen, maar de sfeer in de klas is beladen: de doorstroomtoets is achter de rug, de adviezen komen eraan, leerlingen zijn nerveus en ouders sturen berichten. De middag gaat op aan lessen en korte individuele gesprekjes met leerlingen die spanning voelen over hun advies.

Van drie tot half zes volgen twee ouderbijeenkomsten over de schooladviezen. Daarna verslaglegging, mail beantwoorden en de volgende dag voorbereiden. Thuis kom je om half zeven aan. 's Avonds kijk je nog een stapel werkstukken na. Totaal die dag: ruim tien uur op school, plus avondwerk.

Hoe zwaar is de werkdruk als groepsleerkracht?

De werkdruk is hoog en wordt door de sector zelf erkend, maar de cijfers laten ook een daling zien. In het onderzoek naar het Werkdrukakkoord gaf in 2023 ongeveer 75% van het personeel in het primair onderwijs aan vaak of altijd erg snel te moeten werken en 68% dat er heel veel werk te doen is. Het aandeel dat vaak of altijd extra hard moet werken lag in 2023 acht procentpunt lager dan in 2017.

Die daling is echte winst, maar verandert niets aan het uitgangsniveau: een ruime meerderheid van het personeel ervaart de taakeisen als hoog. Tegelijk rapporteren leerkrachten in datzelfde onderzoek meer autonomie en minder emotionele belasting dan voor het Werkdrukakkoord.

De verschillen tussen scholen zijn groot. Er zijn scholen waar leerkrachten structureel rond de veertig uur uitkomen en scholen waar vijftig uur de stilzwijgende norm is. Welke werkgever je kiest, weegt voor je werkdruk zwaarder dan welk vak of welke groep je krijgt.

Wat zijn de drie hoofdoorzaken van de werkdruk?

De werkdruk komt niet uit het lesgeven zelf. Drie oorzaken keren terug in vrijwel elk onderzoek: de omvang en diversiteit van de groep, de administratie eromheen en het takenpakket dat buiten de kerntaak is gegroeid.

De eerste oorzaak is de groep. Een gemiddelde basisschoolklas telt ruwweg drieëntwintig tot zesentwintig leerlingen, met uiteenlopende onderwijsbehoeften. Een deel heeft extra ondersteuning nodig via het passend onderwijs, een ander deel vraagt juist verrijking. Je differentieert voor al die niveaus tegelijk, elke dag opnieuw.

De tweede oorzaak is administratie: handelingsplannen schrijven, leerlingvolgsystemen bijhouden, verslagleggen voor de intern begeleider, oudergesprekken documenteren. De registratielast rond het onderwijs is de afgelopen tien jaar gegroeid, terwijl de lestijd gelijk bleef.

De derde oorzaak is het groeiende takenpakket buiten de kerntaak. Scholen worden steeds vaker gevraagd bij te dragen aan maatschappelijke vraagstukken, van armoedesignalering tot mediaopvoeding. Die taken landen bij de groepsleerkracht.

Wat doen scholen om de werkdruk te verlagen?

Sinds het Werkdrukakkoord krijgen scholen geld dat het team zelf mag besteden aan werkdrukverlichting. Uit het onderzoek naar de besteding daarvan komen drie keuzes het vaakst terug: extra personeel, professionalisering en het schrappen van dubbel werk.

Extra personeel is veruit de populairste besteding. Scholen stellen onderwijsassistenten aan of halen vakleerkrachten binnen voor bewegingsonderwijs. Neemt een vakleerkracht een les over, dan heb je in die uren geen klasverantwoordelijkheid en ontstaat ruimte voor voorbereiding of overleg.

Daarnaast werken veel scholen met duobanen: twee leerkrachten delen een groep. Dat verdeelt de verantwoordelijkheid en verlaagt de druk, mits de overdracht goed geregeld is. Een slecht georganiseerde duobaan doet precies het omgekeerde. En scholen snijden in overleggen en administratie, bijvoorbeeld door vergaderingen te halveren of één registratiesysteem te kiezen in plaats van drie.

Werken groepsleerkrachten vaak parttime?

Ja. Leerkrachten in het primair onderwijs werken gemiddeld ruim 0,72 fte, ongeveer drieëneenhalve dag per week (PO-Raad sectorrapportage, meting 2022-2023). Deeltijd is in het basisonderwijs de norm, niet de uitzondering, en voor veel leerkrachten is dat de manier waarop de werkweek behapbaar blijft.

Dat zie je ook terug in het vacatureaanbod. In 2025 stonden er op MeesterBaan 32.433 onderwijsvacatures online, geplaatst door 4.134 verschillende scholen en onderwijsorganisaties. Een groot deel daarvan betreft deeltijdaanstellingen, vaak tussen 0,6 en 0,8 fte. Wie bewust op werkdruk stuurt, kan bij het zoeken naar een baan dus meteen op omvang selecteren.

Let er wel op dat een kleinere aanstelling niet evenredig minder werk betekent. Taken als oudergesprekken, teamoverleg en administratie schalen niet netjes mee met de deeltijdfactor. Leerkrachten met een aanstelling van 0,8 fte werken relatief vaak iets meer dan vier vijfde van een voltijdweek.

De werkweek van een groepsleerkracht is veeleisender dan de formele veertig uur suggereert. Dat is een reëel gegeven om rekening mee te houden. Tegelijk noemen veel leerkrachten hun werk zinvol en afwisselend, juist door het dagelijkse contact met kinderen. Of het bij je past hangt voor een groot deel af van de school die je kiest. Wil je weten wat daar financieel tegenover staat, lees dan wat een leerkracht in het po verdient of het overzicht van het salaris in het basisonderwijs in 2026. Oriënteer je nog op het beroep zelf, dan helpen de functiebeschrijving van leerkracht en alles over de pabo-opleiding. Kom je uit een andere sector, dan zet het overzicht van de zes zij-instroomroutes de mogelijkheden op een rij.

Geschreven door Redactie MeesterBaan

Jouw gids in het onderwijslandschap. Sinds 1999 verbindt MeesterBaan kandidaten met scholen, met een redactie die zelf onderwijservaring heeft.