Kopopleiding-tabel; check jouw route
Welk schoolvak hoort bij jouw bachelor?
| Jouw HBO/WO-opleiding(en) | Bevoegdheid (2e graads) & Vacatures |
|---|---|
| Bedrijfseconomie, Bedrijfskunde, Economie | Leraar Economie / Bedrijfseconomie |
| Nederlandse taal en cultuur | Leraar Nederlands |
| Engelse taal en cultuur | Leraar Engels |
| Duitse taal en cultuur | Leraar Duits |
| Franse taal en cultuur | Leraar Frans |
| Spaanse taal en cultuur | Leraar Spaans |
| Arabische, Turkse of Friese taal en cultuur | Leraar Arabisch, Turks of Fries |
| Sociale geografie, Aardwetenschappen, Archeologie | Leraar Aardrijkskunde |
| Geschiedenis | Leraar Geschiedenis |
| Bedrijfswiskunde, Econometrie, Wiskunde | Leraar Wiskunde |
| Technische natuurkunde, Natuurkunde | Leraar Natuurkunde |
| Scheikunde, Chemische technologie | Leraar Scheikunde |
| Biologie, Biomedische wetenschappen | Leraar Biologie |
| Verpleegkunde | Leraar Zorg & Welzijn |
| Werktuigbouwkunde, Elektrotechniek | Leraar Techniek / Technisch beroepsonderwijs |
| Informatica, Technische informatica | Leraar Informatica / ICT |
| Theologie, Godsdienstwetenschappen | Leraar Godsdienst / Levensbeschouwing |
| Politicologie, Sociologie, Bestuurskunde | Leraar Maatschappijleer |
| Pedagogiek, Social Work | Leraar Pedagogiek / Omgangskunde |
| Hoger Agrarisch Onderwijs | Leraar Groene Sector |
Geen paniek. Dit is de lijst voor directe toelating tot de eenjarige Kopopleiding. Heb je een ander diploma (bijvoorbeeld Communicatie, Psychologie of Rechten)? Dan kun je vaak nog steeds leraar worden, maar volg je een iets langer traject (verkorte deeltijd of zij-instroom) waarbij je de vakinhoud nog deels moet bijspijkeren.
Veelgestelde vragen
Wat als ik Psychologie heb gestudeerd?
Psychologie staat vaak niet in de directe verwantschapstabel voor een specifiek schoolvak (behalve soms Maatschappijleer of Pedagogiek, afhankelijk van je vakkenpakket). Je kunt zeker leraar worden, maar vaak kom je in een 2-jarig deeltijdtraject terecht in plaats van de 1-jarige kopopleiding, omdat je nog wat vakinhoud moet bijspijkeren.
Geldt dit ook voor HBO en WO?
Ja, zowel met een relevante hbo-bachelor als een wo-bachelor kun je toegelaten worden tot de kopopleiding voor een tweedegraads bevoegdheid. Heb je al een WO-master? Dan kun je ook kiezen voor de universitaire lerarenopleiding (ULO) voor een eerstegraads bevoegdheid.
Mag ik met deze bevoegdheid aan de slag in het MBO?
Ja, met een tweedegraads bevoegdheid mag je lesgeven in het vmbo, de onderbouw van havo/vwo én in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Vooral voor technische en zorgvakken is daar veel vraag naar.
Wat is een kopopleiding precies?
Een kopopleiding is een eenjarig traject waarmee je na een afgeronde hbo- of wo-bachelor je tweedegraads lesbevoegdheid haalt. Je studeert niet opnieuw je vak, want dat heb je al. Het jaar gaat over lesgeven zelf: didactiek, klassenmanagement, toetsing en de omgang met pubers, afgewisseld met stage voor de klas.
De kopopleiding bestaat alleen als je bachelor voldoende verwant is aan een schoolvak. Die verwantschap is landelijk vastgelegd, en dat is precies wat de tabel hierboven laat zien. Is de verwantschap er niet, dan blijft de educatieve master of een zij-instroomtraject over. Meer over de routes lees je in het overzicht van de zij-instroomroutes.
Wat als jouw opleiding niet in de tabel staat?
Staat je bachelor er niet tussen, dan is dat geen eindstation. De hogeschool doet in dat geval een individuele beoordeling van je vakken en je werkervaring. Soms kun je met een paar aanvullende modules alsnog instromen, soms is een ander schoolvak de logische uitkomst. Vraag die beoordeling altijd aan voordat je een route uitsluit.
Let op de volgorde: eerst weten welk vak je mag geven, dan pas solliciteren. Scholen zoeken op vak, niet op opleiding. MeesterBaan publiceert jaarlijks meer dan 40.000 onderwijsvacatures van ruim 7.000 scholen (eigen cijfers, peiling mei 2026), en die staan vrijwel allemaal uitgesplitst per schoolvak.
Wat gebeurt er nadat je de kopopleiding hebt gehaald?
Je bent tweedegraads bevoegd en mag lesgeven in het vmbo, in de onderbouw van havo en vwo en in het mbo. Dat is meteen het grootste deel van de vacaturemarkt in het voortgezet onderwijs. Veel scholen bieden je tijdens het opleidingsjaar al een aanstelling aan, zodat je meteen na je diploma kunt doorwerken.
Wil je later ook in de bovenbouw van havo en vwo staan, dan volgt de educatieve master voor je eerstegraads bevoegdheid. Die duurt in deeltijd twee tot drie jaar. De meeste startende docenten wachten daar bewust een paar jaar mee, omdat het eerste jaar voor de klas al genoeg vraagt.
Twijfel je tussen de kopopleiding en een zij-instroomtraject, kijk dan naar je startsituatie. Bij de kopopleiding studeer je eerst en werk je daarna, bij zij-instroom sta je vanaf dag één betaald voor de klas en haal je je bevoegdheid ondertussen. De eerste route is rustiger, de tweede levert meteen inkomen op. Wie al een gezin onderhoudt kiest meestal het tweede, wie net is afgestudeerd het eerste.
Meer lezen in de kennisbank
Bronnen
Geschreven en gecontroleerd door Redactie MeesterBaan. Laatst bijgewerkt op 12-09-2026.