Subsidie zij-instroom 2027: hoger bedrag per zij-instromer

Het is november en op het bestuursbureau ligt de personeelsbegroting voor volgend jaar open. Twee kandidaten uit het bedrijfsleven willen voor de klas, maar het traject kost scholing, begeleiding en lesuren die iemand anders moet overnemen. De subsidie van € 25.000 per zij-instromer dekt daar een deel van. Vanaf 2027 wordt dat bedrag hoger. Hieronder lees je wat er precies verandert, wat nog niet vaststaat en wat het voor jou als zij-instromer betekent.

Wat verandert er aan de subsidie zij-instroom?

Het bedrag per zij-instromer gaat flink omhoog. Volgens de wijzigingsregeling van 7 oktober 2026 (Staatscourant 2026, nr. 36294) krijgt het bevoegd gezag vanaf kalenderjaar 2027 € 60.000 per zij-instromer in het primair en voortgezet onderwijs en € 40.000 in het mbo. Tot en met 2026 is het bedrag in alle sectoren € 25.000. De regeling is ondertekend door de minister en de staatssecretaris van OCW.

Het nieuwe bedrag staat in artikel 5, lid 2 van de Regeling subsidie zij-instroom. De toelichting voegt eraan toe dat € 60.000 ook geldt voor zij-instromers in het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs. Bij een verticale scholengemeenschap bepaalt de sector waarin de zij-instromer lesgeeft welk bedrag van toepassing is. Het bestuur geeft die sector op in de aanvraag.

In het primair en voortgezet onderwijs is het nieuwe bedrag 2,4 keer zo hoog als het oude, in het mbo 1,6 keer. De regeling stelt ook de subsidieplafonds vast: € 136,5 miljoen voor 2027 en € 145,4 miljoen voor 2028, tegenover € 57,5 miljoen voor 2025 en 2026 samen. Het aanvraagproces en de verantwoording blijven volgens de toelichting hetzelfde. Wil je eerst weten hoe een traject in elkaar zit, lees dan het overzicht van de zij-instroomroutes.

Vanaf wanneer gelden de hogere bedragen?

De hogere bedragen gelden vanaf kalenderjaar 2027. Artikel 5, lid 3 van de regeling bepaalt dat ze ook gelden voor aanvragen die het bestuur indient van 16 oktober 2026 tot en met 31 december 2026. De wijziging trad in werking op de dag na publicatie in de Staatscourant van 16 oktober 2026. Een aanvraag die nu wordt ingediend, valt dus al onder de nieuwe bedragen, mits de begroting doorgaat.

DUO werkt ook met eigen aanvraagperiodes, die zijn ingedeeld op het moment waarop de zij-instromer met de scholing begint. Volgens de DUO-pagina voor het voortgezet onderwijs liep de eerste periode tot en met 15 oktober 2026, voor zij-instromers die in 2025 of 2026 startten. De tweede periode loopt van 16 oktober 2026 tot en met 15 oktober 2027, voor wie in 2026 of 2027 begint. Aanvragen kan alleen nog digitaal via Mijn DUO Zakelijk, en pas nadat de scholing is begonnen.

Eén punt is nog open. De wijzigingsregeling koppelt de bedragen aan de datum waarop de aanvraag binnenkomt, niet aan de startdatum van de zij-instromer. Of een traject dat al in 2025 begon, onder de nieuwe bedragen kan vallen, staat niet in de regeling. Ook voor 2028 is nog niet alles bekend: volgens de toelichting volgt daarvoor nog een aparte wijzigingsregeling.

Is de verhoging van de subsidie al definitief?

Nee, nog niet helemaal. De regeling is gepubliceerd en in werking getreden, maar de toelichting maakt een voorbehoud. Stelt de Staten-Generaal de OCW-begroting voor 2027 en de bijbehorende extra middelen niet vast, of verdeelt het parlement het geld anders, dan worden het subsidieplafond en de bedragen per aanvrager verlaagd. Volgens de toelichting gaat het dan terug naar de versie van vóór deze wijziging.

DUO neemt hetzelfde standpunt in. Op de DUO-pagina voor het primair onderwijs staat op 8 november 2026 nog een bedrag van € 25.000 per zij-instromer, met de mededeling dat hogere bedragen gepland zijn maar nog niet zijn goedgekeurd in de onderwijsbegroting voor 2027. DUO meldt de nieuwe bedragen zodra die bekend zijn. Op de pagina voor het voortgezet onderwijs staat op die datum alleen het bedrag van € 25.000.

Voor de praktijk betekent dit: reken op € 60.000 of € 40.000 als waarschijnlijke uitkomst, maar niet als zekerheid. Pas als de begroting 2027 is vastgesteld, staat het bedrag vast. Ook het subsidieplafond speelt mee. DUO kent aanvragen toe op volgorde van binnenkomst tot het budget op is; voor het primair onderwijs noemt DUO 1 januari 2027 als startpunt van die volgorde. Het plafond geldt voor po, vo, (v)so en mbo samen.

Waarom krijgt het mbo een lager bedrag dan po en vo?

Het mbo krijgt € 40.000 in plaats van € 60.000 omdat daar al een landelijke afspraak over studieverlof bestaat. Volgens de toelichting bij de regeling krijgen zij-instromers in het mbo een dag studieverlof per week. De toelichting noemt die afspraak als reden voor het lagere bedrag.

Zij-instroom in het mbo werkt ook anders dan in de andere sectoren. Wie zonder lerarenopleiding in het mbo begint, haalt vaak een pedagogisch didactisch getuigschrift (PDG). De subsidie zij-instroom geldt in het mbo alleen voor een traject naar een eerste- of tweedegraads bevoegdheid via zij-instroom in het beroep. Dat staat op de DUO-pagina's over de subsidie. De verschillen tussen beide routes lees je in zij-instroom in het mbo: PDG-traject en reguliere routes.

Voor een mbo-instelling verandert er dus minder dan voor een basisschool of middelbare school, maar ook daar gaat het bedrag met € 15.000 per zij-instromer omhoog. Bij een instelling die vijf zij-instromers per jaar opleidt, is dat € 75.000 extra, mits de begroting 2027 wordt vastgesteld.

Waar is de subsidie zij-instroom voor bedoeld?

De subsidie is bedoeld om een zij-instromer binnen twee jaar een onderwijsbevoegdheid te laten halen. Volgens DUO mag het bestuur het geld besteden aan het geschiktheidsonderzoek, de scholing, boeken en leermiddelen, begeleiding, studieverlof en het afsluitende bekwaamheidsonderzoek. Studieverlof kan bestaan uit vervangingskosten of betaald verlof voor de zij-instromer.

In de toelichting schrijft het ministerie dat het door de verhoging een stijging van het aantal zij-instromers met 15 procent verwacht. Aparte bedragen voor studieverlof en voor bovenformatieve inzet, waarbij een zij-instromer naast de vaste formatie meedraait, komen er voorlopig niet: DUO kon die posten niet direct verwerken. Voor 2028 volgt daarvoor een nieuwe wijzigingsregeling.

Hoe het geschiktheidsonderzoek verloopt, lees je in wat het geschiktheidsonderzoek voor zij-instromers inhoudt. Het onderzoek is de eerste stap: de uitkomst bepaalt welke scholing je nodig hebt en hoe lang je traject duurt.

Wie vraagt de subsidie aan en onder welke voorwaarden?

Het schoolbestuur vraagt de subsidie aan, niet de zij-instromer zelf. Volgens DUO kan het bevoegd gezag van een bekostigde school in het po, vo, (v)so of mbo de aanvraag indienen via Mijn DUO Zakelijk met eHerkenning. DUO beslist binnen acht weken. De school verantwoordt de besteding later in het jaarverslag.

DUO noemt op de subsidiepagina's vier voorwaarden:

1. De zij-instromer is tijdens het traject in dienst van de school of wordt ingeleend.
2. De zij-instromer staat bij de opleiding ingeschreven als zij-instromer.
3. De zij-instromer stond in de twee jaar vóór de aanvraag niet ingeschreven bij een lerarenopleiding, tenzij het diploma is behaald of het alleen een minor zonder bevoegdheid betrof.
4. Een tweede aanvraag voor dezelfde persoon kan alleen als het vorige traject met succes is afgerond.

Stopt een zij-instromer voortijdig, dan meldt de school dat direct bij DUO en betaalt het niet bestede deel terug. Rondt de zij-instromer het traject met succes af, dan mag het bestuur geld dat over is volgens DUO aan andere bekostigde activiteiten besteden. De regeling is volgens DUO verlengd tot 1 januari 2029. Voor de toelating tot een traject gelden ook eisen aan je diploma en een VOG; die vind je in route 1: zij-instroom in het beroep.

Wat betekent de hogere subsidie voor jou als zij-instromer?

De subsidie gaat naar je werkgever, niet naar jou. Je krijgt het geld dus niet op je rekening, maar het bepaalt wel hoeveel ruimte een school heeft voor je scholing, begeleiding en studieverlof. Met € 60.000 in plaats van € 25.000 in po en vo kan een school die posten ruimer bekostigen. Hoe een school het geld inzet, kiest het bestuur zelf binnen de regels van DUO.

Je salaris staat los van de subsidie. Als zij-instromer word je betaald volgens de cao van de sector waarin je werkt. Wat je in het basisonderwijs verdient, lees je in wat je verdient als zij-instromer in het primair onderwijs. Voor het voortgezet onderwijs staan de routes en bedragen in route 3: zij-instroom voortgezet onderwijs.

Voor scholen is werven het startpunt. MeesterBaan, sinds 1999 het vacatureplatform voor onderwijs en kinderopvang, werkt met ruim 7.000 scholen (stand september 2026, bron: feiten en cijfers van MeesterBaan). Volgens de Banometer stonden er in 2025 in totaal 32.433 onderwijsvacatures op het platform, 15 procent minder dan in 2024. Achtergrond bij de vraag naar leraren lees je in het lerarentekort in Nederland.

Geschreven door Redactie MeesterBaan

Jouw gids in het onderwijslandschap. Sinds 1999 verbindt MeesterBaan kandidaten met scholen, met een redactie die zelf onderwijservaring heeft.