Zij‑instroom in het mbo: PDG‑traject en reguliere routes
Van Vakman naar Docent
In het Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO) is jouw praktijkervaring goud waard. Studenten willen het vak leren van iemand die 'met de poten in de klei' heeft gestaan. Tijdens het PDG-traject leer je hoe je die vakkennis vertaalt naar goede lessen.
Mag je starten met een PDG-traject?
Voor het PDG-traject gelden andere regels dan voor de andere onderwijssoorten. Je hebt niet per se een hbo-diploma nodig, maar wel het niveau.
1. De Harde Eisen
- Je hebt aantoonbaar HBO werk- en denkniveau.
- Je hebt relevante werkervaring in het vak waarin je les gaat geven.
- Je werkt (of gaat werken) minimaal 0,4 fte bij een mbo-instelling.
2. Het Assessment
Heb je geen hbo-diploma, maar wel veel ervaring? Dan kun je via een assessment aantonen dat je het niveau aankan. Dit is voor veel vakmensen de toegangspoort.
Hoe werkt het PDG-traject in het mbo?
Je volgt dit traject terwijl je al aan het werk bent:
- Solliciteren: Zoek een vacature bij een ROC of Vakschool in jouw regio.
- Aanstelling: Je krijgt een contract (met salaris!) en start met lesgeven.
- Opleiding: Je start met het PDG-traject bij een hogeschool. Dit duurt gemiddeld 12 tot 18 maanden.
- Getuigschrift: Na het afronden van je portfolio en proeven van bekwaamheid ontvang je het getuigschrift en ben je bevoegd docent.
Hoe ziet je werkweek eruit tijdens het traject?
De combinatie is intensief, maar praktijkgericht. Een veelvoorkomende indeling:
- 3 dagen op school: Je geeft lessen, begeleidt studenten bij stages en projecten.
- 1 dag studie: Je volgt lessen over didactiek, puberbrein en klassenmanagement.
- Begeleiding: Een ervaren docent uit het team coacht jou op de werkvloer.
In het mbo kun je ook starten als Instructeur. Je geeft dan praktijklessen onder verantwoordelijkheid van een docent. Hiervoor heb je vaak geen PDG nodig (wel een mbo-4 diploma). Wil je doorgroeien naar zelfstandig Docent (schaal LB/LC) en verantwoordelijk zijn voor de lessen en cijfers? Dan is het PDG-traject verplicht.
Wat verdien je en wat kost het traject?
| Onderdeel | Wie betaalt? |
|---|---|
| Studiekosten | De werkgever. Het ROC of de school betaalt jouw opleiding en begeleiding (via subsidies). |
| Salaris | De werkgever. Je ontvangt direct salaris conform de CAO MBO. Dit is vaak schaal LB. |
Past een andere route misschien beter bij je?
Is het mbo toch niet jouw wereld? Bekijk de andere opties:
- Route 1: Zij-instroom algemeenHoe werkt de wet en subsidie?
- Route 2: Basisonderwijs (PO)Word meester of juf van een vaste klas.
- Route 3: Voortgezet Onderwijs (VO)Word docent Engels, Wiskunde of Geschiedenis.
- Terug naar het overzicht
Veelgestelde vragen
Heb ik een hbo-diploma nodig?
Niet per se. Je hebt aantoonbaar 'hbo werk- en denkniveau' nodig. Als je geen hbo-diploma hebt, wordt dit getoetst via een assessment (capaciteitentest). In het mbo is jouw jarenlange ervaring in het vakgebied vaak belangrijker dan je vooropleiding.
Wat is het verschil tussen VO en MBO?
In het Voortgezet Onderwijs (VO) geef je algemene vakken (zoals Wiskunde of Frans) aan tieners. In het MBO leid je jongvolwassenen (16-25 jaar) op voor een specifiek beroep. De sfeer in het MBO is vaak zakelijker, praktijkgerichter en je hebt meer gelijkwaardig contact met studenten.
Mag ik met een PDG ook in het VO werken?
In de basis niet. Het PDG is een specifiek getuigschrift voor het beroepsonderwijs. Als je later wilt overstappen naar een middelbare school (VO), wordt je PDG vaak wel gewaardeerd (vrijstellingen), maar moet je nog aanvullende modules volgen voor een officiële 2e graads bevoegdheid.
Wat is het verschil tussen een PDG en een lerarenopleiding?
Een PDG is een pedagogisch-didactisch getuigschrift en geeft je onderwijsbevoegdheid voor het mbo. Het traject gaat alleen over lesgeven, niet over vakinhoud, want die breng je mee uit je beroep. Een tweedegraads lerarenopleiding leidt op voor het voortgezet onderwijs en behandelt vakinhoud en didactiek allebei. Met een PDG mag je dus in het mbo lesgeven, niet automatisch in het vo.
Wie komt in aanmerking voor een PDG?
Je hebt een aanstelling nodig bij een mbo-instelling en vakinhoudelijke kwalificaties in het beroepenveld waarin je lesgeeft. Dat kan een hbo- of universitair diploma zijn, maar in veel technische en zorgopleidingen telt aantoonbare vakbekwaamheid uit de praktijk ook mee. De instelling beoordeelt dat en meldt je aan bij een lerarenopleiding.
Hoe lang duurt een PDG-traject?
Reken op ongeveer anderhalf jaar naast je baan, met bijeenkomsten, opdrachten in je eigen lessen en lesbezoeken. De instelling betaalt de opleiding en regelt begeleiding door een ervaren docent. Vraag vooraf hoeveel uur je daarvoor krijgt in je taakbelasting, want dat verschilt sterk per mbo-school.
Wat betekent het PDG-traject voor je salaris?
Je komt in dienst bij de mbo-instelling en valt onder de cao mbo. Docenten die uit het bedrijfsleven komen, leveren vaak in op hun brutosalaris, maar krijgen er vakantie- en eindejaarsuitkering, pensioenopbouw bij het ABP en een ruime vakantieregeling voor terug. Reken je situatie door op jaarbasis voordat je beslist.
Sinds de start in 1999 is MeesterBaan uitgegroeid tot het grootste vacatureplatform voor het onderwijs in Nederland, met jaarlijks meer dan 40.000 vacatures van ruim 7.000 aangesloten werkgevers (eigen cijfers, peiling mei 2026).
Meer lezen in de kennisbank
Geschreven en gecontroleerd door Redactie MeesterBaan. Laatst bijgewerkt op 10-09-2026.