Hoe kan ik zij‑instromen als leraar in het voortgezet onderwijs?
Jouw vakkennis is goud waard
In het voortgezet onderwijs draait alles om vakinhoud en de klik met jongeren. Heb jij passie voor wiskunde, spreek je vloeiend Engels of ben je een expert in economie? Scholen zoeken vakspecialisten zoals jij die hun kennis willen overdragen.
Kies je een tweedegraads of eerstegraads bevoegdheid?
In het VO maken we onderscheid in bevoegdheden. Welke route bij jou past, hangt af van je vooropleiding en waar je wilt lesgeven.
Tweedegraads Bevoegdheid
Voor wie: Minimaal hbo-bachelor in een relevant vak.
Je geeft les aan:
- Vmbo (alle leerwegen)
- Onderbouw havo en vwo (klas 1 t/m 3)
- Mbo (beroepsonderwijs)
Eerstegraads Bevoegdheid
Voor wie: Wo-master in het schoolvak.
Je geeft les aan:
- Alle klassen van het voortgezet onderwijs
- Dus ook de bovenbouw havo en vwo (examenkandidaten)
Hoe verloopt een zij-instroomtraject in het voortgezet onderwijs?
Het zij-instroomtraject in het VO is een samenwerking tussen jou, de school en de lerarenopleiding. Dit zijn de stappen:
1. Oriëntatie & Solliciteren
Zoek een school die openstaat voor zij-instroom. Kijk in de Onderwijs arbeidsmonitor waar de tekorten in jouw vakgebied zijn. Reageer op vacatures en geef duidelijk aan dat je wilt zij-instromen.
2. Het Geschiktheidsonderzoek
Gevonden? Dan vraagt de school een assessment aan bij de lerarenopleiding. Je maakt een portfolio en geeft een proefles. Ze toetsen of je vakinhoudelijk en persoonlijk klaar bent om direct voor de klas te staan.
3. Starten (Werken & Leren)
Groen licht? Dan start je met een aanstelling (vaak 0,4 tot 0,8 fte) en ontvang je direct salaris. Je volgt een maatwerkopleiding van maximaal 2 jaar.
De Toelatingseisen
- Een afgeronde hbo- of wo-opleiding die aansluit bij het schoolvak.
- Een VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag).
- Voldoende maatschappelijke ervaring.
- Geen inschrijving bij een lerarenopleiding in de afgelopen 2 jaar (tenzij afgerond).
Veelgestelde vragen zij-instroom VO
Welke vooropleiding heb ik nodig?
Voor een **tweedegraads** traject heb je minimaal een hbo-bachelor nodig in een vak dat aansluit bij een schoolvak (bijvoorbeeld Bedrijfseconomie als je Economie wilt geven). Voor een **eerstegraads** traject is een wo-master met voldoende vakinhoudelijke studiepunten vereist.
Wat verdien ik als zij-instromer in het VO?
Je ontvangt direct salaris conform de CAO Voortgezet Onderwijs. Omdat je vaak al relevante werkervaring meeneemt, word je meestal niet op de onderste trede ingeschaald. Bekijk de details in onze salariswijzer voor zij-instromers in het VO.
Wat als mijn vooropleiding niet precies aansluit?
Soms moet je eerst wat vakinhoudelijke kennis bijspijkeren (deficiënties wegwerken) via een kopopleiding of zelfstudie voordat je het officiële zij-instroomtraject in mag. De lerarenopleiding bepaalt dit tijdens het geschiktheidsonderzoek.
Wie betaalt de opleiding?
De school financiert het traject en kan hiervoor de subsidie van € 25.000 per zij-instromer aanvragen. Hierdoor hoef jij zelf geen collegegeld te betalen en ontvang je salaris gedurende het traject.
Wie betaalt een zij-instroomtraject in het voortgezet onderwijs?
Het schoolbestuur vraagt de subsidie aan, niet jij. Via DUO is er 25.000 euro per zij-instromer beschikbaar, bedoeld voor de scholing, de begeleiding op school en de vervanging van de uren die je studeert. De school beslist dus of ze in je wil investeren, en dat maakt het gesprek met de directeur het belangrijkste moment in de hele route.
Aan de subsidie hangt een termijn. Je moet je bevoegdheid binnen twee jaar na de start van het traject halen. Haal je dat niet, dan kan de school de subsidie geheel of gedeeltelijk moeten terugbetalen. Maak daarom vooraf harde afspraken over studieverlof, je lesrooster en het aantal klassen dat je krijgt.
Welke vakken maken je kansen groter?
Scholen nemen eerder een zij-instromer aan voor een vak waarvoor ze geen bevoegde leraar vinden. In het voortgezet onderwijs gaat het al jaren om wiskunde, natuurkunde, scheikunde, informatica, Duits, Frans, klassieke talen en techniekvakken. Kom je uit die hoek, dan is de kans groot dat een school je traject wil financieren.
Werk je in een richting waar wel voldoende bevoegde leraren zijn, zoals geschiedenis of aardrijkskunde, dan is de route lastiger maar niet gesloten. Kijk dan naar regio's met krapte, naar scholen die met combinatievakken werken, of naar een tweede vak dat je erbij kunt halen.
Wanneer kun je het beste starten met zij-instroom?
De meeste trajecten starten in september of februari, omdat lerarenopleidingen daar hun instroommomenten hebben. Scholen zoeken zij-instromers echter het hele jaar, zeker bij een plotseling vertrek. Meld je daarom vroeg: het geschiktheidsonderzoek kost enkele weken en de subsidieaanvraag van de school nog eens maximaal acht weken. Begin dus een half jaar voor je gewenste startdatum met oriënteren en gesprekken voeren.
Om een idee te geven van de omvang: jaarlijks passeren op MeesterBaan meer dan 40.000 vacatures van ruim 7.000 aangesloten scholen en kinderopvangorganisaties (eigen cijfers, peiling mei 2026).
Meer lezen in de kennisbank
Bronnen
Geschreven en gecontroleerd door Redactie MeesterBaan. Laatst bijgewerkt op 09-09-2026.