Duurzame inzetbaarheid onderwijs
In het primair onderwijs is het bekende budget van 40 uur duurzame inzetbaarheid sinds 1 oktober 2024 opgegaan in het PDI-budget: 123 uur per jaar plus een geldbedrag, naar rato van je werktijdfactor. In het voortgezet onderwijs heet het individueel keuzebudget en krijg je 90 klokuren per jaar. Vanaf 57 jaar krijg je in beide sectoren extra uren, die je ook als verlof kunt opnemen.
Waarom hoor je nog steeds over 40 uur duurzame inzetbaarheid?
Omdat die 40 uur jarenlang de regel was in het primair onderwijs. Op 1 oktober 2014 verving de cao de oude BAPO-regeling door een budget van 40 uur duurzame inzetbaarheid voor iedereen en 130 uur extra voor werknemers van 57 jaar en ouder. Wie al in de BAPO zat, hield die via een overgangsregeling.
Sinds 1 oktober 2024 bestaat het losse budget van 40 uur niet meer. De cao primair onderwijs heeft de 40 uur duurzame inzetbaarheid en het professionaliseringsbudget van 83 uur en een geldbedrag samengevoegd tot één PDI-budget, dat staat voor professionalisering en duurzame inzetbaarheid. In het voortgezet onderwijs en het mbo gelden eigen regelingen.
Hoe werkt het PDI-budget in het primair onderwijs?
Je krijgt 123 uur per jaar en een geldbedrag, allebei naar rato van je werktijdfactor. Het geldbedrag is per 1 augustus 2026 verhoogd naar € 555. Je mag het budget gebruiken voor elke activiteit die bijdraagt aan je professionele ontwikkeling of je duurzame inzetbaarheid. Dat staat in artikel 9.4 van de cao primair onderwijs.
Wat je ermee doet en wanneer, bepaal je samen met je leidinggevende in een gesprek. Past het moment organisatorisch niet, dan zoek je samen een ander moment. Ben je jonger dan 57, dan kun je het budget niet als verlof opnemen, wel als studieverlof. Sparen kan in overleg, maximaal drie jaar, zowel uren als geld.
Werk je korter dan drie jaar in het primair onderwijs, ook als zij-instromer, dan krijg je ook een inductiebudget van 40 uur per jaar, naar rato. Dat budget kun je niet sparen en niet gebruiken voor verlof.
Hoe werkt het individueel keuzebudget in het voortgezet onderwijs?
In de cao voortgezet onderwijs heet het geen duurzame inzetbaarheid maar individueel keuzebudget. Volgens artikel 7.1 krijg je jaarlijks een basisbudget van 90 klokuren. Je kunt die uren onder meer gebruiken om minder les te geven of minder andere taken te doen. Met 50 uur kan een leraar met een volledige baan één lesuur per week minder lesgeven.
In de cao vo die op 1 november 2025 inging, is een nieuwe mogelijkheid toegevoegd: de waarde van 50 uur kun je ook laten inzetten voor kinderopvang, pensioen of de aflossing van je studieschuld bij DUO. Startende leraren krijgen in het eerste jaar 20 procent en in het tweede jaar 10 procent minder lesgevende taak, en volgen een driejarig inductieprogramma.
Primair onderwijs
PDI-budget van 123 uur per jaar plus € 555 per 1 augustus 2026, naar rato. Sparen maximaal drie jaar. Starters krijgen 40 uur extra.
Voortgezet onderwijs
Individueel keuzebudget van 90 klokuren per jaar. Inzetten voor minder lestaak of andere taken, of de waarde van 50 uur voor kinderopvang, pensioen of studieschuld.
Wat krijg je extra vanaf 57 jaar?
In het primair onderwijs krijg je vanaf 57 jaar een extra PDI-budget voor oudere werknemers van 130 uur per jaar, naar rato. Je kunt die uren gebruiken voor activiteiten of voor verlof. Neem je verlof, dan betaal je een eigen bijdrage van 40 procent als je in schaal 8 of lager zit en 50 procent in de overige schalen. Op basis van een vooraf ingediend plan mag je maximaal vijf jaar sparen.
In het voortgezet onderwijs kun je vanaf 57 jaar 50 uur uit je basisbudget en een aanvullend budget van maximaal 120 uur als verlof opnemen. Ook daar betaal je een eigen bijdrage van 40 of 50 procent, afhankelijk van je maximumschaal. Je kunt jaarlijks 170 uur sparen en maximaal 340 uur per jaar opnemen.
| Regeling vanaf 57 jaar | Primair onderwijs | Voortgezet onderwijs |
|---|---|---|
| Extra uren per jaar | 130 uur | 50 uur basisbudget plus maximaal 120 uur |
| Eigen bijdrage bij verlof | 40 procent (schaal 8 en lager) of 50 procent | 40 of 50 procent, naar maximumschaal |
| Sparen | Maximaal vijf jaar, met een plan | 170 uur per jaar, maximaal 340 uur opnemen per jaar |
In beide sectoren gaat het verlof vanaf 57 jaar met een eigen bijdrage, en kun je onder voorwaarden sparen. De cao mbo heeft een eigen seniorenregeling. Voor de cao mbo 2026 tot 2028 ligt in oktober 2026 een onderhandelingsresultaat waarover de leden nog stemmen.
Tip: Leg afspraken over het sparen van je uren schriftelijk vast, bijvoorbeeld in het verslag van je gesprek met je leidinggevende. Dat raadt ook de AVS aan.
Waar let je op als je een nieuwe school zoekt?
Het PDI-budget en het keuzebudget staan in de cao, dus elke school die onder de cao primair of voortgezet onderwijs valt, moet ze bieden. Wel verschilt per school hoe ze worden ingevuld, bijvoorbeeld welke vaste momenten voor gezamenlijke professionalisering in het werkverdelingsplan staan. Vraag daar in een sollicitatiegesprek naar.
MeesterBaan is sinds 1999 de vacaturebank voor onderwijs en kinderopvang, met meer dan 7.000 aangesloten scholen (stand oktober 2026, feiten en cijfers).
Veelgestelde vragen
Mag je uren voor duurzame inzetbaarheid sparen?
In het primair onderwijs mag je het PDI-budget in overleg met je leidinggevende maximaal drie jaar sparen, zowel uren als geld. Vanaf 57 jaar kun je het extra budget op basis van een vooraf ingediend plan maximaal vijf jaar sparen. In het voortgezet onderwijs kun je vanaf 57 jaar jaarlijks 170 uur sparen.
Bestaat de BAPO nog in het onderwijs?
Nee, niet voor nieuwe deelnemers. In het primair onderwijs is de BAPO op 1 oktober 2014 vervangen door een budget voor duurzame inzetbaarheid. Wie al in de BAPO zat, valt onder een overgangsregeling. Ook de cao's voor het voortgezet onderwijs en het mbo hebben nog een overgangsregeling voor de BAPO.
Krijg je als parttimer ook uren voor duurzame inzetbaarheid?
Ja. In het primair onderwijs krijg je het PDI-budget naar rato van je werktijdfactor: werk je 0,6 fte, dan krijg je 60 procent van de 123 uur en van het geldbedrag. Ook het budget voor oudere werknemers en het inductiebudget voor starters gelden naar rato. Controleer voor het voortgezet onderwijs de cao-tekst.
Meer lezen in de kennisbank
Bronnen
Geschreven en gecontroleerd door Redactie MeesterBaan. Laatst bijgewerkt op 13-10-2026.