Particulier onderwijs
Focus op het kind, niet op de administratie
Voor veel docenten is het particulier onderwijs een verademing. Door de kleine groepen kun je écht maatwerk leveren en ben je minder tijd kwijt aan administratieve rompslomp of klassenmanagement. Je komt weer toe aan je kernvak: lesgeven.
Waarom kiezen ouders en docenten voor particulier onderwijs?
Het gaat vaak niet om elitair onderwijs, maar om noodzaak. Veel leerlingen in het particulier onderwijs liepen vast in het reguliere systeem (bijvoorbeeld door hoogbegaafdheid, faalangst of ADHD).
De omgeving
- Zeer kleine klassen (soms 1-op-1 begeleiding).
- Rustige, prikkelarme omgeving.
- Flexibele roosters (bijv. voor topsporters).
Het onderwijs
- Versneld examen doen (vwo in 5 jaar).
- Focus op zelfvertrouwen en motivatie.
- Mogelijkheid tot Staatsexamens.
Wat is het verschil met bekostigd onderwijs?
Wat merk jij als docent van de verschillen?
| Onderdeel | Particulier Onderwijs | Regulier Onderwijs |
|---|---|---|
| Financiering | Ouders betalen schoolgeld | Overheid (belastinggeld) |
| Groepsgrootte | Klein (5-15 leerlingen) | Groot (25-30 leerlingen) |
| Lesprogramma | Maatwerk / Persoonlijk traject | Standaard curriculum |
| Vakanties | Soms flexibeler / kortere dagen | Vastgesteld landelijk rooster |
Welke soorten particuliere scholen zijn er?
Niet elke privéschool is hetzelfde. Er zijn twee hoofdsmaken:
- B3-scholen (Aangewezen): Deze zijn erkend door de inspectie en mogen zelf officiële diploma's uitreiken, net als reguliere scholen.
- B4-scholen (Exameninstituten): Deze leiden leerlingen op voor het Staatsexamen. Als docent bereid je leerlingen hier specifiek voor op de landelijke examens bij DUO.
Particuliere scholen vallen niet automatisch onder de CAO Onderwijs en zijn niet altijd aangesloten bij pensioenfonds ABP. Vaak zijn de arbeidsvoorwaarden uitstekend (en het salaris marktconform of hoger), maar check dit altijd goed tijdens je sollicitatiegesprek.
Past particulier onderwijs bij jou?
Werken in het particulier onderwijs past bij jou als:
- Je houdt van intensief, persoonlijk contact met leerlingen.
- Je flexibel bent en goed kunt improviseren.
- Je minder waarde hecht aan een groot team, maar meer aan autonomie.
Veelgestelde vragen
Heb ik een bevoegdheid nodig voor particulier onderwijs?
Ja, in de regel wel. Particuliere scholen (zeker de B3-scholen) moeten voldoen aan de kwaliteitseisen van de onderwijsinspectie. Dit betekent dat docenten bevoegd moeten zijn voor het vak dat ze geven.
Verdien ik meer in het particulier onderwijs?
Dat verschilt per school. Sommige scholen betalen boven de CAO-norm om toptalent aan te trekken, andere volgen de reguliere schalen. Omdat ze niet gebonden zijn aan de CAO, is er vaak wel meer ruimte voor individuele onderhandeling over salaris of reiskosten.
Is het alleen voor 'rijke' kinderen?
Dat is een vooroordeel. Hoewel het schoolgeld kost, zien we vaak kinderen uit alle lagen van de bevolking die vastlopen in het reguliere systeem (bijv. door pesten, hoogbegaafdheid of ziekte). Ouders (en opa's en oma's) leggen dan geld bij elkaar voor het welzijn van het kind.
Heb je een lesbevoegdheid nodig op een particuliere school?
Dat ligt anders dan in het bekostigd onderwijs. Particuliere scholen die zelf diploma's afgeven vallen buiten de wettelijke bevoegdheidseisen en mogen dus in principe zelf kiezen wie ze voor de klas zetten. In de praktijk vragen de meeste alsnog een bevoegdheid of een vakdiploma, omdat ouders daarop letten en omdat de inspectie meekijkt op kwaliteit.
Bereidt de school op tegen een erkend examen, bijvoorbeeld een staatsexamen vmbo, havo of vwo, dan is een bevoegde docent vrijwel altijd de norm. Twijfel je over je eigen papieren, kijk dan eerst welke lesbevoegdheden er in het onderwijs zijn.
Hoe vind je een baan in het particulier onderwijs?
Particuliere scholen zijn klein in aantal en werven vaak zonder grote campagne. Ze zoeken laat, ze zoeken gericht, en een open sollicitatie werkt er beter dan elders. Zet de scholen in je regio op een lijst en benader ze rechtstreeks, ook als er niets openstaat.
Hun vacatures verschijnen overigens gewoon op de reguliere kanalen. MeesterBaan bestaat sinds 1999 en publiceert meer dan 40.000 onderwijsvacatures per jaar van ruim 7.000 aangesloten scholen (eigen cijfers, peiling mei 2026). Filter op je regio en houd de particuliere instellingen daar apart in de gaten.
Hoe werkt het als docent op een particuliere school?
De klassen zijn kleiner, vaak tien tot vijftien leerlingen, en je hebt meer ruimte om je eigen programma in te richten. Daar staat tegenover dat ouders betalen en dus ook verwachtingen hebben. Het contact met thuis is intensiever dan in het bekostigd onderwijs, en dat kan prettig zijn of juist druk opleveren.
Arbeidsvoorwaarden verschillen per instelling. Een particuliere school valt niet automatisch onder een onderwijs-cao, dus salaris, pensioen en verlof zijn afspraken tussen jou en de werkgever. Vraag die punten expliciet na voordat je tekent, en vergelijk ze met de schalen die in de cao voortgezet onderwijs gelden.
Meer lezen in de kennisbank
Bronnen
Geschreven en gecontroleerd door Redactie MeesterBaan. Laatst bijgewerkt op 09-09-2026.