Van buiten het onderwijs klinkt het simpel: twaalf weken vrij. Van binnenuit werkt het anders, want die weken zitten al in je contract verwerkt en je kunt ze niet verschuiven. Wat je wel kunt regelen, en wat niet, staat hieronder.
Heb je als leerkracht echt twaalf weken vakantie?
Je bent twaalf weken niet voor de klas, dat klopt. Maar je krijgt ze niet bovenop je uren: ze zijn erin verwerkt. Bij een volledige betrekking in het primair onderwijs bestaat je jaartaak uit 1.659 uur, verdeeld over de lesweken. Dat betekent dat je werkweek tijdens de schoolweken langer is dan veertig uur zou suggereren, en dat de vakanties de tegenhanger daarvan zijn. Vergelijk je het met een baan buiten het onderwijs, vergelijk dan het jaartotaal en niet het aantal vrije weken.
Wat is een jaartaak precies?
De jaartaak is het totaal aantal uren dat je in een schooljaar werkt, opgebouwd uit lesgebonden uren, voorbereiding en nakijken, en overige taken zoals overleg, oudergesprekken en scholing. Aan het begin van het schooljaar maak je met je leidinggevende afspraken over de verdeling. Dat gesprek is belangrijker dan veel starters denken: daar wordt bepaald hoeveel niet-lesgebonden taken je erbij krijgt, en dat verschilt sterk per school.
Kun je verlof opnemen buiten de schoolvakanties?
In principe niet. De vakanties liggen vast en het onderwijs kan een leerkracht niet zomaar missen tijdens lesweken. Uitzonderingen bestaan wel, bijvoorbeeld voor een bruiloft, een begrafenis of een bijzondere gebeurtenis, maar dat gaat via buitengewoon verlof en vraagt toestemming van je leidinggevende. Een lange reis buiten het seizoen boeken en daarna toestemming vragen, werkt zelden.
Welke verlofvormen gelden er wel?
| Soort verlof | Wat het inhoudt | Geldt in het onderwijs |
|---|---|---|
| Schoolvakanties | De vastgestelde vakantieweken, verwerkt in je jaartaak | Ja, je neemt ze niet apart op |
| Ouderschapsverlof | Negen weken betaald in het eerste levensjaar, via UWV, daarna onbetaald | Ja, wettelijk recht |
| Kortdurend zorgverlof | Maximaal twee weken per jaar bij ziekte van een naaste, deels doorbetaald | Ja, wettelijk recht |
| Calamiteitenverlof | Kort verlof bij een onverwachte situatie, doorbetaald | Ja, wettelijk recht |
| Buitengewoon verlof | Bijvoorbeeld bij een huwelijk of een begrafenis, geregeld in de cao | Ja, voorwaarden per cao |
Deze rechten staan los van je jaartaak. Ouderschapsverlof, zorgverlof en calamiteitenverlof zijn wettelijk geregeld en gelden ook voor onderwijspersoneel. De precieze uitwerking, zoals doorbetaling en aanvraagtermijn, staat in je cao.
Vraag naar de jaartaak, niet naar de vakantiedagen
Bij een sollicitatiegesprek levert de vraag "hoeveel vakantiedagen krijg ik" weinig op, want dat ligt vast. Vraag in plaats daarvan hoeveel lesuren er in je jaartaak zitten, hoeveel uur er voor overige taken staat en hoeveel roostervrije dagen de school plant. Dat bepaalt je werkelijke werkdruk.
Wat als een feestdag in een vakantie valt?
Dan valt hij weg tegen elkaar, je krijgt er geen dag voor terug. Koningsdag valt bijvoorbeeld vrijwel altijd in de meivakantie, en Kerst en Nieuwjaar in de kerstvakantie. Voor het onderwijs maakt dat niets uit, omdat je met een jaartaak werkt en niet met een dagensaldo. Het volledige overzicht staat in het blog over de vaste vrije dagen en feestdagen in het onderwijs.
Hoe werkt het in de kinderopvang?
Daar geldt het omgekeerde. De kinderopvang draait tijdens schoolvakanties juist door, en de buitenschoolse opvang is dan drukker dan normaal. Je hebt er wel een gewoon vakantiesaldo in uren, dat je in overleg met je team opneemt. Stap je over van het onderwijs naar de opvang, dan is dit het grootste verschil in je jaarritme: je kunt zelf kiezen wanneer je vrij bent, maar niet iedereen kan tegelijk.
En als invalkracht of zelfstandige?
Werk je als invalkracht in loondienst, dan worden je vakantie-uren opgebouwd over de dagen die je werkt en uitbetaald of opgenomen volgens de cao. Werk je als zelfstandige, dan bouw je niets op: elke vrije dag is een dag zonder inkomen. Reken dat mee in je uurtarief, samen met je pensioen en je verzekeringen.
Je volgende stap plannen?
Bekijk de actuele onderwijsvacatures of bekijk eerst alle schoolvakanties per regio.
